Döviz Kuru ve Enflasyon Beklentileri Arasındaki İki Yönlü İlişki

Bu çalışma, pandemi döneminde Türkiye'de döviz kuru ile enflasyon beklentileri arasındaki iki yönlü ilişkiyi günlük veriler ve eş-zamanlı denklemler modeli kullanarak incelemekte, enflasyon beklentilerini vadeli faiz oranlarıyla, döviz kuru beklentilerini ise vadeli döviz kuruyla ölçmektedir. Elde edilen bulgulara göre, döviz kuru beklentilerindeki artış ithal girdi ve tüketim malları fiyatlarını yükselterek kısa vadeli enflasyon beklentilerini artırmaktadır. Orta ve uzun vadede ise enflasyon beklentileri döviz kuru seviyesinden ziyade zımni döviz kuru oynaklığına, yani piyasadaki risk algısına tepki vermekte; gevşek para politikası duruşu da uzun vadeli enflasyon beklentilerini artırmaktadır. İlişkinin diğer yönünde, uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki artış bireyleri döviz tutmaya yönlendirerek beklenen döviz kurunu yükseltmektedir. Döviz kuru beklentilerini belirleyen temel unsur yurtiçi risk algısı ve buna bağlı yabancı sermaye çıkışları olmakla birlikte, uluslararası risk algısı (VIX) ve ABD tahvil faizleri de döviz kurlarını etkilemektedir. Sonuç olarak, Türkiye gibi kırılgan ekonomilerde döviz kuru geçişkenliği oldukça güçlüdür ve bu iki sorunla mücadele edebilmek için enflasyon beklentilerinin kararlı politikalarla çıpalanması gerekmektedir.

This study investigates the two-way relationship between exchange rates and inflation expectations in Turkey during the pandemic period using daily data and a simultaneous equations model, measuring inflation expectations through forward interest rates and exchange rate expectations through forward exchange rates. The findings demonstrate that an increase in exchange rate expectations drives up short-term inflation expectations by raising the prices of imported intermediate inputs and consumption goods. In the medium and long term, inflation expectations react to implied exchange rate volatility—representing market risk perception—rather than the exchange rate level itself, while a loose monetary policy stance further elevates long-term inflation expectations. Conversely, rising long-term inflation expectations encourage individuals to hold foreign currency due to local currency depreciation, thereby driving up expected exchange rates. Exchange rate expectations are primarily driven by domestic risk perception and capital outflows, alongside external factors such as global risk sentiment (VIX index) and U.S. bond yields. Ultimately, because exchange rate pass-through to inflation is exceptionally strong in fragile economies like Turkey, addressing these interconnected challenges requires firmly anchoring inflation expectations.