Türkiye Bankacılık Sistemine Dahil Olan Bankaların Karlılık Durumlarına Göre Betimsel Analizleri

Bu çalışma, Türkiye bankacılık sisteminde faaliyet gösteren kamu, özel ve yabancı sermayeli mevduat bankalarının 2003-2017 yılları arasındaki karlılık performanslarını aktif karlılığı (ROA), özkaynak karlılığı (ROE) ve net faiz marjı (NIM) göstergeleri çerçevesinde betimsel analizler yoluyla detaylı şekilde incelemektedir. İncelenen dönemde bankacılık sektörünün toplam aktif, özkaynak ve net faiz gelirlerinde sürekli ve kayda değer bir artış gerçekleşmesine karşın, aktif ve özkaynak karlılığı rasyolarında genel bir düşüş eğilimi gözlemlenmiştir. 2008 küresel finansal krizi ve 2011 Avrupa borç krizi tüm banka gruplarının karlılık oranlarını olumsuz yönde etkilemiş, ancak 2015 yılından itibaren karlılıkta ılımlı bir toparlanma süreci başlamıştır. Banka türleri bazında yapılan karşılaştırmalarda, kamusal sermayeli bankaların en yüksek ortalama özkaynak karlılığına sahip olduğu, yabancı sermayeli bankaların ise en yüksek net faiz marjına ulaştığı tespit edilmiştir. Özel sermayeli bankalar ise aktif karlılığı kaybını en sınırlı seviyede tutan ve net faiz marjını artırmayı başaran tek gruptur. Yabancı bankaların karlılık oranları 2008 ve 2013 yıllarında belirgin gerilemeler yaşasa da son dönemde üç banka grubunun karlılık göstergeleri birbirine yakınlaşmıştır. Sonuç olarak, net faiz marjları mali döngü boyunca göreli istikrarını korurken, bankalar kriz öncesi karlılık seviyelerine tam olarak ulaşamamıştır.

This study examines the profitability performance of state, private, and foreign deposit banks operating in the Turkish banking system between 2003 and 2017 through descriptive analysis within the framework of Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), and Net Interest Margin (NIM) indicators. Although a continuous and significant increase was achieved in the total assets, equity, and net interest income of the banking sector during the analyzed period, a general downward trend was observed in the ROA and ROE ratios. The 2008 global financial crisis and the 2011 European debt crisis negatively impacted the profitability ratios of all bank groups, followed by a mild recovery process starting in 2015. Comparisons across bank types reveal that state-owned banks had the highest average return on equity, whereas foreign-owned banks achieved the highest net interest margin. Private banks were the only group that kept asset profitability losses to a minimum and successfully increased their net interest margin. Although the profitability ratios of foreign banks experienced sharp declines in 2008 and 2013, the profitability indicators of all three bank groups converged in recent years. In conclusion, while net interest margins remained relatively stable throughout the financial cycle, banks were unable to fully reach their pre-crisis profitability levels.