COVID-19 Pandemi Sürecinde Menkul Kıymet Piyasalarında ESG Uygulamaları: Bist Üzerine Bir Araştırma
Özet
Bu çalışma, COVID-19 pandemi sürecinde Borsa İstanbul’da (BİST) Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) uygulamalarını ve bu süreçte yaşanan yapısal değişimleri bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırma dört ana bölümden oluşmakta olup ilk bölümde, Borsa İstanbul A.Ş.’nin kurumsal kimliği altında kamuya açıkladığı sera gazı emisyonları, çalışan hakları, iş sağlığı ve yönetişim gibi nicel ve nitel ESG kriterleri ele alınmaktadır. İkinci bölümde, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) yayımladığı Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi ve "Uy veya Açıkla" prensibi doğrultusunda halka açık şirketlerin uymakla yükümlü kılındığı yasal düzenlemeler ve bunların muhtemel etkileri değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, BİST Sürdürülebilirlik Endeksi’ndeki (XUSRD) değerleme şirketi değişikliği (EIRIS'ten Refinitiv'e geçiş), yılda bir yerine dört kez değerleme yapılması ve nicel kriterlere dayalı ESG skorlama sistemine geçilmesi gibi yapısal yenilikler analiz edilmektedir. Dördüncü ve son bölümde ise, BİST Sürdürülebilirlik Endeksi’nin pandemi öncesi ve sonrası relatif getiri performansı ile Garman-Klass yöntemiyle hesaplanan volatilite davranışı diğer BİST endeksleriyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Elde edilen bulgulara göre, XUSRD relatif getiri açısından diğer endekslere kıyasla üstün bir getiri performansı sergilemese de, pandemi sonrasında incelenen dönemlerde en düşük gün içi dalgalanmaya ve riske sahip endeks olarak öne çıkmaktadır.
This study examines Environmental, Social, and Governance (ESG) practices in Borsa Istanbul (BIST) during the COVID-19 pandemic process and the structural changes experienced during this period through a holistic approach. Consisting of four main sections, the research first addresses quantitative and qualitative ESG criteria such as greenhouse gas emissions, employee rights, occupational health, and governance publicly disclosed under the corporate identity of Borsa Istanbul A.Ş.. The second section evaluates the legal regulations that public companies are obligated to comply with under the Sustainability Principles Compliance Framework published by the Capital Markets Board (CMB) and the "Comply or Explain" principle, along with their potential impacts. The third section analyzes structural innovations in the BIST Sustainability Index (XUSRD), including the change in valuation company (transitioning from EIRIS to Refinitiv), conducting evaluations four times a year instead of once, and transitioning to an ESG scoring system based on quantitative criteria. The fourth and final section comparatively analyzes the pre- and post-pandemic relative return performance and volatility behavior calculated via the Garman-Klass method of the BIST Sustainability Index against other BIST indices. According to the findings, although XUSRD does not exhibit superior relative return performance compared to other indices, it stands out as the index with the lowest intraday fluctuation and risk across the examined post-pandemic periods.
Referanslar
BBVA. (2021). What are the ESG (environmental, social and governance) criteria and why are they important for investors? https://www.bbva.com/en/sustainability/what-are-the-esg-environmental-social-and-governance-criteria-and-why-are-they-important-for-investors/ adresinden alındı
Belghitar, Y., Clark, E., & Deshmukh, N. (2014). Does it pay to be ethical? Evidence from the FTSE4Good. Journal of Banking & Finance, 47, 54-62.
BIST. (2015). BIST Sustainability Index Research Methodology December 2015. https://www.borsaistanbul.com/files/bist-sustainability-index-research-methodology.rar adresinden alındı
BİST. (2020). Borsa İstanbul A.Ş. 2020 Entegre Faaliyet Raporu. İstanbul.
BİST. (2021a). Borsa İstanbul A.Ş. Esas Sözleşmesi. https://borsaistanbul.com/files/bias-esas-sozlesmesi.pdf adresinden alındı
BİST. (2021b). Kurumsal Yönetim Uyum Raporları. https://www.borsaistanbul.com/tr/sayfa/218/kurumsal-yonetim adresinden alındı
Bursa Malaysia. (2021). FTSE Russell ESG Index: Methodology and Trends. https://www.bursamalaysia.com/reference/insights/institutional_insights/sectorial_series/ftse-russell-esg-index-methodology-and-trends adresinden alındı
Cavalcante, L. R., Bruni, A. L., & Costa, F. J. (2007). Sustentabilidade Empresarial e Desempenho Corporativo: Uma Análise do Mercado Brasileiro de Ações. XXXI Encontro da ANPAD. Rio de Janeiro .
Chiappini, H., Vento, G., & De Palma, L. (2021). The Impact of COVID-19 Lockdowns on Sustainable Indexes. Sustainability, 13, 1-18.
Consolandi, C., Jaiswal-Dale, A., Poggiani, E., & Vercelli, A. (2009). Global Standards and Ethical Stock Indexes: The Case of the Dow Jones Sustainability Stoxx Index. Journal of Business Ethics, Vol.87, 185-197.
Cunha, F. A., & Samanez, C. P. (2013). Performance Analysis of Sustainable Investments in the Brazilian Stock Market: A Study About the Corporate Sustainability Index (ISE). Journal of Business Ethics, 117(1), 19-36.
Çıtak, L., & Ersoy, E. (2016). Firmaların BIST Sürdürülebilirlik Endeksine Alınmasına Yatırımcı Tepkisi:Olay Çalışması Ve Ortalama Testleri İle Bir Analiz. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 8(1), 43-57.
D’ Amato, D., Li, N., Rekola, M., Toppinen, A., & Lu, F.-F. (2015). Linking forest ecosystem services to corporate sustainability disclosure: A conceptual analysis. Ecosystem Services, Vol 14, 170-178.
Dowse, J. (2009). Risk Management: ESG and Due Diligence. Keeping Good Companies, 61(11), 659–664.
Ernst & Young. (2020). Ernst & Young: Pandemi yatırım kararlarında ESG’nin payını artırdı. https://www.ey.com/tr_tr/news/2020/ey-turkiye-pandemi-yatirim-kararlarinda-esg-nin-payini-artirdi adresinden alındı
Fatemi, A., Glaum, M., & Kaiser, S. (2018). ESG performance and firm value: The moderating role of disclosure. Global Finance Journal, 38, 45-64.
Friede, G., Busch, T., & Bassen, A. (2015). ESG and financial performance: aggregated evidence from more than 2000 empirical studies. Journal of Sustainable Finance & Investment, 5(4), 210-233.
Galbreath, J. (2013). ESG in Focus: The Australian Evidence. Journal of Business Ethics, 118, 529-541.
Garman, M., & Klass, M. (1980). On the Estimation of Security Price Volatilities from Historical Data. The Journal of Business, 53(1), 67-78.
Gök, İ. Y., & Özdemir, O. (2017). Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksinin Performans Karakteristiği. Sosyoekonomi, 25(34), 87-105.
GSI-Alliance. (2020). Global Sustainable Investment. http://www.gsi-alliance.org/ adresinden alındı
Ikram, M., Zhang, Q., Sroufe, R., & Ferasso, M. (2020). The Social Dimensions of Corporate Sustainability: An Integrative Framework Including COVID-19 Insights. Sustainability, 12, 1-29.
Kurumsal Yönetim Tebliği. (2020). Resmî Gazete Tarihi: 03.01.2014, Resmî Gazete Sayısı: 28871, Değişiklik: 02.10.2020-31262. Resmî Gazete.
Levent, C. (2018). Determination of social sustainability level with quantitative indicators: a research on non-metallic mineral companies listed on Borsa Istanbul. Journal of Business, Economics and Finance, 7(3), 295-308.
Levent, C. (2019). Sustainability Indices in the Financial Markets, Performance and Intraday Volatility Analysis: The Case of Turkey. Journal of Business Research-Turk, 11(4), 3190-3203.
Lopez, M. V., Garcia, A., & Rodriguez, L. (2007). Sustainable Development and Corporate Performance: A Study Based on the Dow Jones Sustainability Index. Journal of Business Ethics, 75, 285-300.
Machado, M. R., Machado, M. A., & Corrar, L. J. (2009). Desempenho do índice de sustentabilidade empresarial (ISE) da Bolsa de Valores de São Paulo. Revista Universo Contábil, Vol.5(2), 24-38.
Morelli, J. (2011). Environmental Sustainability: A Defiition for Environmental Professionals. Journal of Environmental Sustainability, Vol 1, 1-9.
MSCI. (2021). ESG Indexes. https://www.msci.com/our-solutions/indexes/esg-indexes adresinden alındı
Obrenovic, B., Du, J., Godinic, D., Tsoy, D., Khan, M., & Jakhongirov, I. (2020). Sustaining Enterprise Operations and Productivity during the COVID-19 Pandemic: “Enterprise Effectiveness and Sustainability Model”. Sustainability, 12, 1-27.
Parkinson, M. (1980). The Extreme Value Method for Estimating the Variance of the Rate of Return. The Journal of Business Vol. 53, No. 1, 61-65.
Pullman, M. E., Maloni, M. J., & Carter, C. R. (2009). Food for thought: social versus environmental sustainability practices and performance outcomes. Journal of Supply Chain Management, Vol 45, No. 4, 38-54.
Refinitiv. (2021). Environmental, Social and Governance (ESG) Scores from Refinitiv. https://www.refinitiv.com/content/dam/marketing/en_us/documents/methodology/refinitiv-esg-scores-methodology.pdf adresinden alındı
Rezende, I. A., Nunes, J. G., & Portela, S. S. (2007). Um estudo sobre o desempenho financeiro do índice Bovespa de sustentabilidade empresarial. Revista de Educação e Pesquisa em Contabilidade, Vol.2(4), 93-122.
S&P Dow Jones. (2021). S&P 500 ESG Index. https://www.spglobal.com/spdji/en/indices/esg/sp-500-esg-index adresinden alındı
Schröder, M. (2007). Is there a Difference? The Performance Characteristics of SRI Equity Indices. Journal of Business Finance & Accounting, 34(1), 331-348.
Searcy, C., & Elkhawas, D. (2012). Corporate sustainability ratings: An investigation into how corporations use the Dow Jones Sustainability Index. Journal of Cleaner Production, Vol 35, 79-92.
SPK. (2020). Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi. https://www.spk.gov.tr/Sayfa/Dosya/1332 adresinden alındı
Statman, M. (2000). Socially Responsible Mutual Funds. Financial Analysts Journal 56(3), 30-39.
Sudha, S. (2015). Risk-return and Volatility analysis of Sustainability Index in India. Environ Dev Sustain, 17, 1329-1342.
UN. (2010). Sustainable Development: From Brundtland to Rio 2012. http://www.un.org/wcm/webdav/site/climatechange/shared/gsp/docs/GSP1-6_Background%20on%20Sustainable%20Devt.pdf adresinden alındı
UNDP. (2021). The Sustainable Development Goals (SDGs). https://www.undp.org/sustainable-development-goals adresinden alındı
WCED. (1987). Our Common Future: Report of the World Commission on Environment and Development. Oxford: Oxford University Press.
