Lüks Marka Bağlamında Marka Sadakati ve Lüks Mallar İçin Tüketim
Özet
Bu çalışma, lüks marka bağlamında marka sadakati ile lüks mallara yönelik tüketim davranışlarını detaylı biçimde incelemektedir. Küreselleşmeyle birlikte pazar içinde önemli bir farklılaşma unsuru haline gelen lüks kavramı; temel ihtiyaçların ötesinde bireylere prestij, toplumsal statü, ayrıcalık ve duygusal tatmin sağlayan, yüksek kaliteli ve ender bulunan ürün veya hizmet gruplarını ifade etmektedir. Çalışmada marka sadakati kavramı; bilişsel, duygusal, arzusal ve eylemsel boyutlarıyla ele alınarak davranışsal, tutumsal ve karma ölçüm yaklaşımları çerçevesinde açıklanmaktadır. Marka aşkı, güven, marka denkliği, tecrübe, müşteri memnuniyeti ve algılanan risk gibi unsurlar tüketicilerin markaya olan bağlılığını doğrudan şekillendirmektedir. Lüks markalar ise mükemmel ürün kalitesi, yüksek fiyat, nadirlik, estetik, köklü geçmiş ve işlevsel faydadan ziyade sembolik değer taşıma özellikleriyle diğer markalardan ayrışmaktadır. Tüketicilerin lüks ürünlere yönelik satın alma kararları; bireylerin toplum içindeki maddi gücünü ve saygınlığını sergileme amacını yansıtan gösterişçi tüketim kavramı ile Veblen, Snob ve Bandwagon etkileri doğrultusunda gelişmektedir. Ayrıca demografik faktörler, mağaza atmosferi, marka adı ve imajı, sosyal ve referans grupları, rol ve statü, moda, menşei ülke etkisi ile hedonizm gibi etkenler lüks tüketim tercihlerinde son derece belirleyici rol oynamaktadır. Sonuç olarak lüks markaların, tüketicilerine kendilerini özel ve ayrıcalıklı hissettirecek stratejik iletişim, duygusal bağlar ve özgün müşteri deneyimleri sunarak marka sadakatini güçlü ve sürdürülebilir tutması gerekmektedir.
This study examines brand loyalty and consumption behaviors toward luxury goods in detail within the context of luxury brands. The concept of luxury, which has become a significant element of differentiation in the market alongside globalization, refers to high-quality and rare products or service groups that provide individuals with prestige, social status, exclusivity, and emotional satisfaction beyond basic needs. In the study, the concept of brand loyalty is addressed through its cognitive, affective, conative, and action dimensions and explained within the framework of behavioral, attitudinal, and composite measurement approaches. Factors such as brand love, trust, brand equity, experience, customer satisfaction, and perceived risk directly shape consumers' commitment to a brand. Luxury brands stand out from other brands with their features of superior product quality, high price, rarity, aesthetics, long heritage, and carrying symbolic value rather than mere functional utility. Consumers' purchasing decisions regarding luxury goods develop in line with the concept of conspicuous consumption—reflecting individuals' desire to display their financial power and respectability in society—as well as the Veblen, Snob, and Bandwagon effects. Furthermore, factors such as demographic elements, store atmosphere, brand name and image, social and reference groups, role and status, fashion, country-of-origin effect, and hedonism play a highly decisive role in luxury consumption choices. Consequently, luxury brands must maintain strong and sustainable brand loyalty by offering strategic communications, emotional connections, and unique customer experiences that make their consumers feel special and privileged.
Referanslar
Aaker, D. A. (2016). Güçlü Markalar Yaratmak (4 b.). (E. Demirci, Çev.) İstanbul: Mediacat.
Aaker, D. A. (1991). Managing Brand Equtiy. New York.
Aksoy, B. (2015). Tüketicinin Lüks Markaları Satın Alma Nedenlerine Yönelik Bir Araştırma: Vakko Örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Aksoy, R. (2006). Bir Pazarlama Değeri Olarak Güven ve Tüketicilerin Elektronik Pazarlara Yönelik Güven Tutumları. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (4), 79-90.
Aksu, S. (2013). Lüks Markaların Sosyal Medya Kullanımı: Facebook Üzerine Bir İnceleme. (Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Allérés, D. (1990). Luxe ... Stratégies Marketing. Paris: Economica.
Allessandro, B., & Moretto, A. (2012). Contract Design and Supply Chain Management in the Luxury Jewellery Industry. International Journal of Retail& Distribution Management, 40 (8), 607-628.
Ar, A. (2007). Marka Ve Marka Stratejileri (2 b.). Ankara: Nobel Yayınları.
Arman, C. (2013). Gelir Dağılımının Tüketici Davranışlarına Etkisi. (Tez).Adnan Menderes Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
Arslan, E. (2018). Mağaza Atmosferinin Marka İmajına Etkisi: Afyonkarahisar İlinde Giyim Mağazalarında Yapılan Bir Araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
Arslan, F. M (2011). Mağazacılıkta Atmosfer (1. b.). İstanbul: Beta Basım.
Arslan, F. M. (2015). Masamızda Marka Sohbetleri (1. b.). İstanbul: Beta Basım.
Avcılar, M. (2008). Tüketici Temelli Marka Değerinin Ölçümü. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (1).
Aydoğan, S. (2019). Tüketici Etnosentrizmi ve Ülke Menşei Etkisinin Yabancı Markalı Ürün Satın Alma Niyeti Üzerine Etkisi. Beykoz Akademi Dergisi, 7 (1), 89- 122.
Azmak, E. (2006, Haziran). Tüketici Satın Alma Karar Sürecinde Marka Bağlılığının Etkisi; Beyaz Eşya Ürünleri Üzerine Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi). Muğla Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
Babür Tosun, N. (2010). İletişim Temelli Marka Yönetimi (1. b.). İstanbul: Beta Yayınları.
Beğendik, B. (2006). Perakendecilikte Kurumsal Marka Kimliği ve Saha Çalışması. (Yüksek Lisans Tezi).Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Berry, C. J. (1994). The Idea of Luxury. Cambridge: UK: Cambridge University Press.
Brexendorf, T. O., Mühlmeier, S., Tomczak, T., & Eisend, M. (2010). The Impact of Sales Encounters on Brand Loyalty. 63 (11), 1148-1155.
Carroll, B. A., & Ahuvia, A. C. (2006). Some Antecedents and Outcomes of Brand Love. Marketing Letters, 17 (2), 78-89.
Catry, B. (2003). The Great Pretendes: The Magic for Luxury Goods. Business Strategy Review, 14 (3), 35-44.
Ceritoğlu, A. B. (2004). Genç Tüketicilerde Marka Bilincinin Oluşması ve Marka Sadakati Kavramlarının İncelenmesi ve Konu ile İlgili Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi) Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Chevalier, M. M., & Gutsatz, M. (2012). Luxury Retail Management How the World's Top Brands Provide Quality Product and Service Support . Singapur: Wiley Puplishers.
Cin, H. (2019). Lüks Markaların Kurumsal Sosyal Sorumluluk Çalışmalarına Yönelik Bir Araştırma. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi (2).
Çakır, V. (2009). Ülke Menşei ve Üretim Menşei Bilgisinin Kalite Algılamalarındaki Rolü. Erciyes İletişim Dergisi, 1 (2).
Çetin, M., & Yaylı, A. (2009). Restoran Tercihinde Gösterişçi Tüketim Eğilimi. Turizm Akademik Dergisi, 6 (2), 227-238.
Çevikbaş, E. (2007). Marka Bilinirliğinin Tüketici Satın Alma Davranışı Üzerine Etkileri ve Elektrikli Küçük Ev Aletleri Üzerine Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi).Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Fakültesi, İstanbul.
Çiftçi, S. (2006). Marka ve Marka Sadakati Üniversite Öğrencilerinin Kot Pantolon Marka Tercihleri ve Marka Sadakatleri ile İlgili Bir Araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
Dario, E. (2014). Marka İmajı ve Tüketici Algısı: Uluslararası Pazarda Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi).Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Değermen, H. A. (2006). Hizmet Ürünlerinde Kalite, Müşteri Tatmini ve Sadakati (GSM Sektöründe Bir Uygulama). İstanbul: Türkmen Kitabevi.
Devrani, T. (2009). Marka Sadakati Öncülleri: Çalışan Kadınların Kozmetik Ürün Tüketimi Üzerine Bir Çalışma. Süleymen Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (3), 407-421.
Dikmen, G. (2008). Lüks Marka Pazarlaması, ''Vertu'' Örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 51-64.
Doğru, S., & Koçer, S. (2016). “GSM Operatörü Kullanıcılarının Marka Sadakati. 6(12), 131-171.
Engel, J., Blackwell, R., & Miniard, P. (1978). Consumer Behavior (3 b.).
Engizek, N., & İekerkaya, A. (2014). Lüks Markalar ve Taklitleri Arasındaki İlişkinin Teoriler Açısından Değerlendirilmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (2), 301-316.
Erciş, A., Ünal, S., Candan, F. B., & Yıldırım, H. (2012). The Effect of Brand Satisfaction, Trust and Brand Commitment on Loyalty and Repurchase Intensions. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 58, s. 1395-1404. 8th International Strategic Management Conference.
Eren, S. S., & Erge, A. (2012). Marka Güveni, Marka Memnuniyeti ve Müşteri Değerinin Tüketicilerin Marka Sadakati Üzerine Etkisi. Journal of Yasar University, 26 (7), 4455-4482.
Ersin, M. (1999). Tüketici Satın Alma Karar Aşamasında Marka Bağımlılığı Etkisi ve Meyve Suyu Tüketicileri Üzerine Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Eru, O. (2007). Marka Bağımlılığını Etkileyen Faktörler: Adnan Menderes Üniversitesi Öğrencileri Üzerinde Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi).Adnan Menderes Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
Esener, B. (2006). Kurum Kimliği ve İmajının Tüketici Davranışları Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. (Yüksek Lisans Tezi).Maltepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Freire, N. (2014). When Luxury Advertising Adds the Identitary Values of luxury: A Semiotic Analysis. Journal Of Business Research, 67, 2666-2675.
Gillani S.F, Yousaf, S., & Khan, S. (2013). The Effect of Brand Characteristics on Brand Loyalty A Study of Cosmetics Products in Peshawar Pakistan.
Gödekmerdan, L., & Deniz, A. (2014). Müşteri İlişkileri Yönetimi: Otobüs Firmaları Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13 (1-2), 241-258.
Günay, S. (2010). Lüks Tüketim Eğilimi ve Endüstri Ürünleri Tasarımı Etkileşimi. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi/Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
Habiboğlu, Ö., & Uslu, A. (2019). Algılanan Lüks Marka Değerinin ve Marka İtibarının Premium Fiyat Ödeme İstekliliği Üzerindeki Etkisi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14 (20), 1680-1709.
Hacıhasanoğlu, B. (2017, Temmuz). Hizmet Sektöründe Marka Sadakati Oluşturma Politikaları. (Yüksek Lisans Tezi).İstanbul Ticaret Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Han, C., & Terpstra, V. (1988). Country of Origin Effects for Uni-national and Binational Products. Journal of International Business Studies, 235-255.
Han, Y., Nunes, J., & Dréze, X. (2010). Signaling Status with Luxury Goods: The Role of Brand Prominence. 74 (4) , 15-30.
Heine, K. (2012). The Concept of Luxury Brands (2 b.).
İnan, H., & Canoğlu, M. (2016). Türkiye'de Medikal Turizm Kapsamında Sağlık Kuruluşlarının Örgütsel Pazarlama Etkinliği ile Promosyon Stratejilerinin İncelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (2), 113-126.
İşgüden, T., & Köse, A. (2002). ORTODOKS İKTİSAT ÜZERİNE NOTLAR. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 3 (1), 97-108.
Jones, J. P. (2004). Reklam Nasıl İşe Yarar: Araştırmanın Rolü/ How Advertising Works The Role of Research (1. b.). (M. Dilber, & D. Ü. Biçicioğlu, Çev.) İstanbul: Reklamcılık Vakfı Yayınları.
Kalyoncuoğlu, S. (2017). Markaya Duyulan Güven ile Marka Sadakati İlişkisinde Marka Aşkının Aracılık Rolü: Starbucks Markası Üzerine Bir Araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5 (4), 383- 402.
Kara, K. (2006). Gençlerin Satın Alma Davranışı Üzerinde Marka Bağlılığının Etkisi Ve Örnek Olay İncelemesi. (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kırdar, Y. (2004). Marka Stratejilerinin Oluşturulması; Coca-Cola Örneği. Rewiev of Social, Economic & Business Studies, 3 (4), 233-250.
Güner Koçak, P. (2017). Gösterişçi Tüketim Üzerine Teorik ve uygulamalı Bir Çalışma: Pamukkale Üniversitesi Örneği. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31 (43) , 79-112 .
Küçükergin, K. G., & Uygur, S. M. (tarih yok). Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Müşteri Sadakati Oluşum Süreci ve Müşteri Tatmini ve Ataletin Bu Sürece Etkisi.
Leibenstein, H. (1950). Bandwagon, Snob and Veblen Effects in the Theory of Consumers' Demand. The Quarterly Journal of Economics, 64 (2), 183-207.
Mcferran, B., Aquino, K., & Tracy, J. L. (2014). Evidence for Two Facets of Pride in Consumption: Findings from Luxury Brands. Journal of Consumer Psychology, 24 (4), 455-471.
Nueno, J. L., & Quelch, J. A. (1998). The Mass Marketing of Luxury. Business Horizons, 41 (6), 61-68.
Oliver, R. L. (1999). Whence Consumer Loyalty? Journal of Marketing, 63 (4), 33- 44.
Onan, G. (2006). Hizmet Sektöründe Marka Sadakati ve TEB Üzerine Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi).Dokuz Eylül Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Onaran, B., Bulut, Z., & Özmen, A. (2013). Müşteri Değerinin, Müşteri Tatmini, Marka Sadakati ve Müşteri İlişkileri Yönetimi Performansı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma. Business and Economics Research Journal, 4 (2), 37-53.
Örs, M. (2014). Lüks Marka Satın Alma Tutumunu Etkileyen Faktörlerin Benlik ve İnanç Kavramları Perspektifinde Değerlendirilmesi. Doktora Tezi . (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Pazarlama Makaleleri(2012). http://www.pazarlamamakaleleri.com/
Pearlfisher (2016) / http:// www. pearlfisher.com / live / perspectives / how- the- future-of-luxury-might- help-us-all-live-better-lives /.
Phau, I., & Leng, Y. (2008). Attitudes Toward Domestic and Foreign Luxury Brand Apparel: A Comparison Between Status and Non Status Seeking Teenager. Journal of Fashion Marketing and Managemenet: An International Journal, 2 (1).
Pir, E. Ö. (2018). Lüks Marka ve Lüks MArka Tüketicileri Üzerine Teorik Bir Araştırma. Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR) , 5 (28), 3409-3418.
Research and Markets: The Luxury Report 2010: The Ultimate Guide to the Luxury Consumer Market. (2010). https://www.businesswire.com/news/home/20100617005555/en/Research-Markets-Luxury-Report-2010-Ultimate-Guide:
Rubio Benito, N., Villaseñor, N., & Oubiña, J. (2015). Consumer Identification with Store Brands. Differences Between Consumers According to Their Brand Loyalty. BRQ Business Research Quarterly , 18 (2), 111-126.
Sambandam, R., & Lord, K. (1995). Switching Behavior in Automobile Markets: A Consideration- Sets Model. Journal of the Academy of Marketing Science, 23 (1), 57-65.
Satı, M., & Kılıç, S. (2019). Lüks Markaların Tüketimi (1 b.). Bursa: Dora Basım Yayın Dağıtım.
Satıcı, Ö. (1998, Kasım). Tüketici Satın Alma Davranışlarını Etkileyen Faktörler. Ankara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü,Ankara.
Selvi, S. (2008). Marka Oluşumunda Kimlik ve Kültürün Etkisi: “Goldaş” Markası Üzerine Bir İnceleme. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Seo, Y., & Oliver, M. B. (2019). Constructing a Typology of Luxury Brand Consumption Practies. Journal of Business Research , 99, 414-421.
Seo, Y., & Oliver, M. B. (2019). Contructing a Typology of Luxury Brand Consumption Practies. Journal of Business Research (99), 414-421.
Seyidoğlu, H. (1992). Ekonomik Terimler Sözlüğü. Ankara: Gizem Yayınları.
Sheth, J. (1973). A Model of Industrial Buyer Behavior. (37), 50-56.
Sombart, W. (2013). Aşk, Lüks, Kapitalizm. (N. Aça, Çev.) Ankara: Pharmakon Kitap.
İahin, A., Zehir, C., & Kitapçı, H. (2011). The Effects of Brand Experiences, Trust and Satisfaction on Building Brand Loyalty; an Empirical Research On Global Brands. 7. I. Conference (Dü.). içinde 24, s. 1288-1301. Procedia Social and Behavioral Sciences.
Terzi, H. (2012). Türkiye'de Tüketim Kültürünün Gelişim Süreci ve Türk Tüketicilerin Tüketim Davranışları Üzerine Etkisi: Karabük İli Örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Karabük Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karabük.
Tığlı, M., & Akyazgan, M. A. (2003). Özellikli (Lüks) Tüketim Ürünlerinde Enderlik Prensibi ve Bir Uygulama. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (5), 21-37.
Torlak, Ö., & Uzkurt, C. (1999, Kasım 18-20). Lüks Markaların Tüketiciyi Etkileyen Özellikleri. 4. Ulusal Pazarlama Kongresi, 21. Yüzyıl Eşliğinde Ulusal Pazarlama, 301-311. Hatay.
Toufaily, E., Ricard, L., & Perrien, J. (2013). Customer loyalty to a Commercial Website: Descriptive Meta-Analysis of the Empirical Literature and Proposal of an Integrative Model. Journal of Business Research , 66 (9), 1436-1447.
Türk Dil Kurumu Sözlükleri (2019). https://sozluk.gov.tr/.
Ulaş, S. (2019). Lüks Marka Sadakati ve Sosyal Medya (1 b.). Nobel Yayınevi.
Unal, S., & Aydın, H. (2013). An Investigation on the Evaluation of the factors Affecting Brand Love. Lumen International Conference Logos Universality Mentality Education Novelty (LUMEN). 92, s. 76-85. Procedia - Social and Behavioral Sciences.
Uzgoren, E., & Guney, T. (2012). The snop effect in the consumption of luxury goods. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 62, 628-637.
Uztuğ, F. (2003). Markan Kadar Konuş (1 b.). İstanbul: Mediacat.
Veblen, T. (2005). Aylak Sınıfın Teorisi (Cilt Barış Matbaası). (M. Altun, Z. Gültekin, & C. Atay, Çev.) Babil Yayınları.
Ward, D., & Chiari, C. (2008, Ekim 28). Keeping Luxury Inaccessible. European School of Economics .
Wen, C.-H., Liao, S.-H., Chang, W.-L., & Hsu, P.-Y. (2012). Mining Shopping Behavior in the Taiwan Luxury Products Market. Expert Systems with Applications/An International Journal, 39 (12), 11257-11268.
Wiedmann, K., Hennings, N., & Siebels, A. (2009). Value Based Segmentation of Luxury Consumption Behavior. Psychology and Marketing, 26 (7), 625-651.
Wiedmann, K.-P., Hennigs, N., & Siebels, A. (2007). Measuring Consumers‟ Luxury Value Perception: A Cross-Cultural Framework. Academy of Marketing Science Review, 7 (7).
Yılmaz, V. (2005). Tüketici memnuniyeti ve ihtiyaçlarının marka sadakatine etkisi: Sigara markasına uygulanması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (1), 257-271.
Yılmaz, Y., & Yılmaz, Y. (2005). Parametrik Olmayan Testlerin Pazarlama Alanındaki Araştırmalarda Kullanımı: 1995-2002 Arası Yazın Taraması. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (3).
Yurdakul, M. (2007). İlişkisel Pazarlama Anlayışında Müşteri Sadakati Olgusunun Ayrıntılı Bir Şekilde Analizi. Dumlupınar üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (17), 268-287.
Yüksekbilgili, Z. (2016). Hızlı Moda Tüketicilerinin Mağaza Atmosferine Verdikleri Önemin Ölçülmesi için Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Avrasya Mağaza Atmosfer Ölçeği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (30), 444-473.
Zeynalov, R. (2018). Azerbeycan'daki Tüketicilerin Hedonik Tüketim Eğilimlerinin Demografik Özelliklerine Göre Farklılaşması Üzerine Bir Araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Ömer Halisdemir Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
http://www.ukessays.co.uk/essays/marketing/luxury-andmontblanc-brand.php. (2016).
https://www.makaleler.com/hedonizm-nedir. (Erişim Tarihi : 05. 11.2019)
https://www.tolgaakkus.com/snob-ve-veblen-etkisi-34-gun/.Tolga Akkuş- Dijital İtibar Yönetimi, Snob ve Veblen Etkisi (34. Gün): https://www.tolgaakkus.com/snob-ve-veblen-etkisi-34-gun/ (Erişim Tarihi: 24.04.2019)
https://www2.deloitte.com/tr/tr/pages/consumer-business/articles/global-powers-of- luxury-goods.html. (2015). Türkiye'de lüks sektörü: Lüksün Yükselişi
