TFRS 16 Kiralama Sözleşmelerinin Şirketlerin Mali Performansına Etkisinin Analizi: Bir Üretim İşletmesi Uygulaması
Özet
Bu çalışma, 2019 yılında yürürlüğe giren TFRS 16 Kiralamalar Standardı'nın şirketlerin mali durumu ve mali performansı üzerindeki etkilerini, Kocaeli ilinde faaliyet gösteren ve beş üretim tesisinin tamamı kiralık olan bir üretim işletmesinin verileri üzerinden detaylı bir şekilde analiz etmektedir. TFRS 16 Standardı ile birlikte faaliyet kiralaması ve finansal kiralama ayrımı kaldırılarak tüm kiralama işlemleri kullanım hakkı varlıkları ile kiralama yükümlülükleri şeklinde bilançoda raporlanmaya başlanmıştır. İncelenen üretim işletmesinde TFRS 16 muhasebe kayıtları sonrasında, kullanım hakkı varlıklarının bilançoya girmesiyle toplam varlıklar yükselmiş; kısa ve uzun vadeli kiralama borçlarının eklenmesiyle toplam yükümlülükler artmış ve özkaynak kalemi azalmıştır. Bu yapısal finansal değişimler neticesinde cari oran, asit-test oranı, özsermaye/borç oranı ile özsermaye/aktif oranı gibi temel likidite ve borçluluk rasyolarında bozulmalar meydana gelmiş, dönem net kârı ise düşüş göstermiştir. Bununla birlikte, kira giderlerinin amortisman ve faiz gideri olarak ayrıştırılması neticesinde işletmenin brüt kârlılık, esas faaliyet kârlılığı ve FAVÖK kârlılık oranlarında belirgin iyileşmeler kaydedilmiştir. Sonuç olarak TFRS 16 Standardı, faaliyet kârlılığı ve FAVÖK göstergelerini olumlu etkilese de temel finansal oranlar ve net kâr üzerinde yarattığı baskı nedeniyle işletmenin genel mali performansına negatif yönde yansımıştır.
This study analyzes in detail the effects of TFRS 16 Leases Standard, which came into force in 2019, on the financial status and financial performance of companies through the data of a manufacturing enterprise operating in Kocaeli Province whose five production facilities are all leased. With TFRS 16 Standard, the distinction between operating lease and finance lease was eliminated, and all lease transactions began to be reported on the balance sheet as right-of-use assets and lease liabilities. Following the TFRS 16 accounting entries in the analyzed manufacturing enterprise, total assets increased as right-of-use assets entered the balance sheet; total liabilities increased with the addition of short-term and long-term lease debts, and the equity item decreased. As a result of these structural financial changes, key liquidity and leverage ratios such as current ratio, acid-test ratio, equity/debt ratio, and equity/total assets ratio deteriorated, while net profit for the period decreased. Nevertheless, as lease expenses were separated into depreciation and interest expenses, significant improvements were recorded in the company's gross profitability, operating profitability, and EBITDA profitability ratios. In conclusion, although TFRS 16 Standard positively affected operating profitability and EBITDA indicators, it reflected negatively on the overall financial performance of the enterprise due to the pressure it exerted on key financial ratios and net profit.
Referanslar
Akdoğan, H. N. (2019). UFRS 16 nolu kiralama işlemleri standardının, UMS 17 nolu finansal kiralama standardı ile karşılaştırılması, getirdiği yenilikler ve Türkiyedeki halka açık perakende şirketlerinin finansal durumlarına etkisi üzerine örnek uygulama. Başkent Üni.SBE, Yayınlanmamış Doktora Tezi
Akdoğan, N., & Erhan, D. U. (2020). Tfrs 16 Kiralamalar Standardının Finansal Tablolar Üzerine Etkisi Ve Perakendecilik Sektörü Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(1), 164-191.
Baydur, B., & Fırat, F.Z. (2021). TFRS 16 Kiralamalar Standardının Finansal Göstergelere Etkisinin İncelenmesi. Mali Cozum Dergisi/Financial Analysis, 31(168).
Demir Ercan, D. (2019). Yeni Kiralama Standardı TFRS 16'nın Finansal Tablolara Etkisi İstanbul Aydın Üni. SBE, Yayınlanmamış Doktora Tezi
Döğüş, Y., & Üçoğlu, D. (2021). UFRS 16 Kiralamalar Standardının İlk Uygulamasının Bist’te İşlem Gören Şirketler Üzerindeki Finansal Etkileri. Muhasebe Ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14(2), 511-539.
Ergün, İ., & Türel, A. (2022) UFRS 16 Kiralamalar Standardının İşletmelerin Finansal Tabloları Ve Temel Finansal Oranlarına Etkisi: Bist’te Bir Araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 21(65), 137-156.
Hazır, Ç. A. (2019). TFRS 16–Kiralamalar’ın Grup İçi Muhasebe Politikaları Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (82), 55-76.
Kaval, H. (2018). IFRS 16: Kiralamalar Standardınıngetirdikleri, İlk Uygulama Ve Dönem Sonu Dönüştürme Çalışmaları. Mali Çözüm Dergisi, 28, 11-43.
Koç, B., (2022) Türkiye Finansal Raporlama Standardı 16: Kiralamalar Standardının Borsa İstanbul Şirketlerinin Finansal Tablolarına Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, (66), 113-136.
Marşap, B., & Yanık, S. (2018). IFRS 16 kapsamında kiralama işlemlerinin finansal raporlamaya etkisinin incelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (80), 23-42
Marşap, B., & Yanık, S. (2019). Satış ve geri kiralama işlemlerinin IFRS 16 ve BOBI FRS çerçevesinde değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 1-15.
Özdoğan, B., & Uygun, U. (2020). TMS 17 kiralama işlemleri standardından tfrs 16 kiralamalar standardına geçişte bist şirketlerine yönelik sektörel etkilerin karşılaştırmalı analizi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 209-227.
Raoli, E. (2021). Transition To The New Lease Accounting Model (IFRS 16) And Companies'performance Evidence From Italian Listed Companies. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 25(3), 1-18.
Saptono, P. B., & Khozen, I. (2021). Income Tax and VAT Issues Concerning Lease after IFRS 16 Convergence in Indonesia. The Indonesian Journal of Accounting Research, 24(2), 259-288.
Sarı, E. S., & Güngör, N. (2020). TFRS 16 standardının seçilmiş BİST 100 şirketlerinin finansal tabloları ve finansal performanslarına etkisinin incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 287-312.
Segal, M., & Naik, G. (2019). The expected impact of the implementation of International Financial Reporting Standard (IFRS) 16–Leases. Journal of Economic and Financial Sciences, 12(1), 1-12.
Susanti, M., Ardana, I. C., & Sufiyati, S. P. D. (2021, May). The Impact of IFRS 16 (PSAK 73) Implementation on Key Financial Ratios: An Evidence from Indonesia. In Ninth International Conference on Entrepreneurship and Business Management (ICEBM 2020) (pp. 295-303). Atlantis Press.
Tulum, S. (2020). TFRS 16 Kiralamalar Ve Tms 17 Kiralama İşlemleri Standartlarına Göre Sat-Geri Kirala İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41), 366-382.
Uygun, U. (2019). Yeni kiralamalar standardı TFRS 16nın işletmelerin finansal durumuna etkileri; Bist şirketleri üzerine bir uygulama, Manisa Celal Bayar Üni. SBE, Yayınlanmamış YL Tezi
