Arazi Toplulaştırmasında Çok Amaçlı Proje Geliştirmenin Yararları ve Zorlukları
Özet
Arazi parçalanması; miras, nüfus artışı, arazi piyasaları ve tarihsel-kültürel etkenler nedeniyle ortaya çıkan ve tarımsal verimliliği olumsuz etkileyen küresel bir sorundur. Bu sorunun çözümünde ve kırsal kalkınmanın sağlanmasında temel bir araç olan arazi toplulaştırması, çok amaçlı olarak uygulandığında yalnızca mülkiyet yapısını düzenlemekle kalmayıp kırsal altyapı, çevre koruma, köy yenileme, üretim planlaması, verimlilik artışı ve köyden kente göçün azaltılması gibi geniş kapsamlı yararlar sağlamaktadır. Türkiye'de 5403 sayılı Kanun ve yetkilerin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne (DSİ) devredilmesiyle yasal çerçeve genişletilmiş, ilgili daire başkanlıkları kurulmuştur. Ancak uygulamada yetersiz etüt ve planlama çalışmaları, projelerin 2-3 yıl gibi dar sürelere sıkıştırılması, sürecin ağırlıklı olarak yüklenici firmalara bırakılması ve mülk sahiplerinin arazi kaybı korkusu, toplulaştırmanın amacından sapmasına veya toplam parsel sayısının arttığı tapu yenilemeye dönüşmesine yol açabilmektedir. Çok amaçlı projelerin başarısı; farklı mühendislik disiplinlerinin uyum içinde organize edilmesine, kadastro verilerinin hatasız entegrasyonuna, üreticilere güven verilmesine ve DSİ bünyesindeki teşkilatlanmanın eksiksiz faaliyete geçmesine bağlıdır. Zaman baskısı olmadan yürütülecek detaylı etüt, planlama ve projelendirme çalışmaları, yüksek toplulaştırma oranına ulaşılmasını ve kırsalda kalıcı, sürdürülebilir bir kalkınmayı temin edecektir.
Land fragmentation is a global problem caused by factors such as inheritance, population growth, land markets, and historical-cultural perspectives, negatively affecting agricultural productivity. As a fundamental tool for solving this issue and achieving rural development, land consolidation—when implemented for multipurpose objectives—not only reorganizes property structures but also provides wide-ranging benefits such as rural infrastructure, environmental protection, village renewal, production planning, productivity growth, and the reduction of rural-to-urban migration. In Turkey, the legal framework was expanded with Law No. 5403 and the transfer of authority to the General Directorate of State Hydraulic Works (DSİ), establishing relevant department presidencies. However, in practice, insufficient feasibility and planning studies, compressing projects into narrow timeframes of 2–3 years, leaving the process predominantly to contractor firms, and landowners' fear of land loss can cause land consolidation to deviate from its purpose or turn into a deed renewal where the total number of parcels increases. The success of multipurpose projects depends on organizing various engineering disciplines in harmony, error-free integration of cadastral data, instilling trust in producers, and fully operationalizing the organizational structure within DSİ. Conducting detailed survey, planning, and design work without time constraints will ensure a high land consolidation rate and permanent, sustainable rural development.
Referanslar
King, R. ve S. Burton, 1982. Land fragmentation: notes on a fundamental rural spatial problem. Prog. Hum. Geogr. 6 (4), 475–494.
Küsek, G., 2014. Türkiye’de Arazi Toplulaştırmasının Yasal Durumu ve Tarihsel Gelişimi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 29 (1) : 1 – 6
Yağanoğlu, A.V., Okuroğlu, M., Hanay, A., 2000. Land Consolidation. Erzurum: Atatürk University Agricultural Faculty Publication, pp 159.
Arslan, F., Değirmenci, H., 2016. Çiftçilerin arazi toplulaştırma projesine bakışı: Kahramanmaraş Türkoğlu ilçesi ve köyleri. U.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 30(2): 23-34.
Değirmenci H., Arslan F., Keten M., 2018. Arazi Toplulaştırma Projelerinde Parsel Şekillerinin Değişimi: Şanlıurfa Bozca Köyü Örneği. International Conference on Agriculture, Forest, Food Sciences and Technologies, 2-5 April 2018, Çeşme-Izmir/Turkey.
Boyraz, Z., 2008. Kırsal alanda arazi toplulaştırma çalışmalarının önemi. e-Journal of New World Sciences Academy 2008, Volume: 3, Number: 3
Yomralioglu, T., Nisanci, R., Yildirim, V., 2007. An implementation of nominal asset based land readjustment. The XXX FIG General Assembly and Working Week, 1–12. Hong Kong.
Jha, R., H.K. Nagarajan ve S. Prasanna, 2005. Land Fragmentation and its Implications for Productivity: Evidence from Southern India. ASARC Working Paper 2005/01, Australia South Asia Research Centre, RSPAS. Division of Economics, Australian National University.
Lerman, Z,. 2005. Farm fragmentation and productivity: Evidence from Georgia. Discussion Paper No. 8.05. Department of Agricultural Economics and Management, The Hebrew University of Jerusalem, 10p.
Janus, J., M. Mika, P. Leń, M. Siejka ve J. Taszakowski, 2016. A new approach to calculate the land fragmentation indicators taking into account the adjacent plots. Surv. Rev., 50 (358), 1–7.
Niroula, G.S. ve G.B. Thapa, 2005. Impacts and causes of land fragmentation and lessons learned from land consolidation in Asia. Land Use Policy, 22 (4), 358–372.
Nguyen, T., E.J. Cheng ve C. Findlay, 1996. Land fragmentation and farm productivity in China in the 1990s. China Economic Review, 7(2), 169–180.
Wan, G.H. and E.J. Cheng, 2001. Effects of land fragmentation and returns to scale in the Chinese farming sector. Applied Economics, 33(2), 183–194.
Ntihinyurwa, P.D., W.T. Vries, U.E. Chigbu ve P.A. Dukwiyimpuhwe, 2019. The positive impacts of farm land fragmentation in Rwanda. Land Use Policy, 81, 565-58.
Colombo, S. ve M. Perujo-Villanueva, 2019. A practical method for the ex-ante evaluation of land consolidation initiatives: Fully connected parcels with the same value. Land Use Policy Volume 81, Pages 463-471.
Demetriou, D., 2014. The Development of an Integrated Planning and Decision Support System (IPDSS) for Land Consolidation. Zug: Springer International Publishing Switzerland, pp. 340.
Akkaya Aslan, S.T., K.S. Gündoğdu, E. Yaslıoğlu, M. Kirmikil ve I. Arıcı, 2007. Personal, physical and socioeconomic factors affecting farmers’ adoption of land consolidation. Span. J. Agric. Res. 5 (2), 204–213.
Bentley, W., 1987. Economic and ecological approaches to land fragmentation: in defence of a much-maligned phenomenon. Annu. Rev. Anthropol. 16 (3), 46–57.
Tan, S., N. Heerink ve F. Qu, 2006. Land fragmentation and its driving forces in China. Land Use Policy, 23 (3), 272–285.
Van Hung, P., G.T. MacAulay ve S.P. Marsh, 2007. The economics of land fragmentation in the north of Vietnam. Aust. J. Agric. Resour. Econ., 51 (2), 195–211.
Crecente, R., C. Alvarez ve U. Fra, 2002. Economic, social and environmental impact of land consolidation in Galicia. Land Use Policy, 19(2), 135–147.
Derlich, F., 2002. Land consolidation: A key for sustainable development French experience. In: Proceedings of the XXII International FIG Congress, 19–26 April, 2002, Washington, D.C., USA.
Van Dijk, T., 2007. Complications for traditional land consolidation in Central Europe. Geoforum, 38, 505–511.
Thomas, J., 2006. Property rights, and fragmentation and the emerging structure of agriculture in Central and Eastern European countries. Journal of Agricultural and Development Economics, 3(2), 225-275.
Arıcı, İ. ve Ş.T. Akkaya Aslan, 2014. Arazi Toplulaştırması Planlama ve Projelemesi. Dora Yayınları. 237 s.
Yaslıoğlu, E., S.T. Akkaya Aslan, M. Kirmikil, K.S. Gündoğdu ve I. Arıcı, 2009. Changes in farm management and agricultural activities and their effect on farmers’ satisfaction from land consolidation: The case of Bursa-Karacabey, Turkey. European Planning Studies, 17(2), 327–340.
Arıcı, İ., Kirmikil, M., Akkaya Aslan, Ş.T., Gündoğdu, K.S., (2014). Kırsal Alanların Fiziksel Yönden Geliştirilmesinde Çok Amaçlı Arazi Toplulaştırmasının Gerekliliği. 12. Ulusal Kültürteknik Sempozyumu, 21-23 Mayıs 2014 Tekirdağ.
Anonim, 2014. Kamu Yatırımları ve Arazi Toplulaştırması, Ulusal Kamu Yatırımlarında Arazi Toplulaştırmasının Geleceği Çalıştayı, Sonuç Raporu, GTHB Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, 44 s.
