Pamukta Sulama Bitki Anatomisi İlişkisi

Bu bilimsel çalışma, Şanlıurfa’nın kurak iklim koşullarında yüzey altı damla sulama sistemi kullanılarak yetiştirilen Stoneville 468 pamuk çeşidinde farklı sulama suyu miktarlarının (I1: %100 tam sulama, I2: %75, I3: %50 ve I4: %25 kısıtlı sulama) kök, gövde ve yaprak dokularındaki anatomik değişimler ile stres yanıtlarını incelemektedir. Araştırma kapsamında pamuk bitkisinin farklı dokularından alınan kesitler üzerinde biyometrik ölçümler yapılarak mikroskobik düzeyde analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, yüksek su kısıntısının uygulandığı I4 konusunda köklerin iletim elemanları bakımından sekonder yapıya geçemediği ve anatomik bir anomali sergilediği saptanmıştır. Gövde dokularında ise tüm sulama konularında sekonder yapıya geçilmesine rağmen I4 uygulamasında gelişimin daha ilkel seviyede kaldığı tespit edilmiştir. Biyometrik ölçüm sonuçlarının istatistiksel değerlendirmesi, I1 ve I2 uygulamalarının aşırı sulamaya bağlı su stresi tepkilerine yol açtığını, I4 uygulamasının ise belirgin bir kuraklık stresi oluşturduğunu göstermiştir. İncelenen kök, gövde ve yaprak dokularının tamamında optimum anatomik gelişimin %50 su kısıntısı uygulanan I3 konusunda gerçekleştiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, pamuk yetiştiriciliğinde Kc=0,50 sulama katsayısının bitki anatomisi açısından en uygun koşul olduğu, bu durumun küresel iklim değişikliği ve su kaynaklarının tasarruflu kullanımı açısından kritik bir sulama stratejisi sunduğu vurgulanmıştır.

This scientific study investigates the anatomical changes and stress responses in root, stem, and leaf tissues of the Stoneville 468 cotton cultivar grown using a subsurface drip irrigation system under the arid climate conditions of Şanlıurfa, across different irrigation water levels (I1: 100% full irrigation, I2: 75%, I3: 50%, and I4: 25% deficit irrigation). Within the scope of the research, microscopic analyses were performed through biometric measurements on cross-sections taken from various tissues of the cotton plant. According to the findings, it was determined that in the I4 treatment with high water deficit, the roots failed to transition to a secondary structure in terms of vascular elements, exhibiting an anatomical anomaly. In stem tissues, although a transition to secondary structure occurred in all irrigation treatments, development remained at a more primitive level in the I4 application. Statistical evaluation of the biometric measurement results showed that the I1 and I2 applications induced water stress responses due to over-irrigation, whereas the I4 application caused distinct drought stress. Across all analyzed root, stem, and leaf tissues, optimum anatomical development was observed in the I3 treatment, which received a 50% water restriction. In conclusion, it was highlighted that an irrigation coefficient of Kc=0.50 is the most suitable condition for cotton cultivation from an anatomical perspective, offering a critical irrigation strategy for efficient water resource management and adaptation to global climate change.