Suriye Göçünün Türk Siyasetine Yansımaları: Psiko-Politik Bir Değerlendirme
Özet
Bu çalışma, 2011 Suriye iç savaşı sonrasında Türkiye’ye yönelen kitlesel göç dalgasının Türk siyasetindeki psiko-politik yansımalarını ve 2018 sonrası oluşan siyasi ittifakların bu konudaki söylemlerini detaylıca incelemektedir. Türkiye'nin uzun yıllar uyguladığı açık kapı politikası ve milyonlarca sığınmacıya ev sahipliği yapması, sığınmacıların geçici koruma statüsünden zamanla yerleşik bir yaşam arayışına girmesiyle iç siyasetin en temel tartışma konularından biri haline gelmiştir. 2018 yılı itibarıyla Cumhur İttifakı ve Millet İttifakı ekseninde şekillenen Türk siyasal hayatında göç olgusu; mültecilere harcanan mali kaynaklar, sınır güvenliği, açık kapı politikasının sürdürülebilirliği, göçmenlerin iç siyaset malzemesi ile beka sorunu olarak ele alınması ve sığınmacıların geri dönüş imkânları başlıkları altında değerlendirilmektedir. Cumhur İttifakı göç politikalarını insani sorumluluk, "Ensar" olma anlayışı ve emniyetli bölgelere gönüllü geri dönüş projeleri çerçevesinde savunurken; Millet İttifakı ise ekonomiye getirilen mali yük, harcamalardaki şeffaflık eksikliği, denetimsiz sınır geçişleri ve Suriye yönetimiyle kurulacak diplomatik ilişkiler kanalıyla barışçıl geri gönderme vaatleri üzerinden iktidarın yaklaşımını eleştirmektedir. Sonuç olarak, küresel ve bölgesel gelişmelerle derinleşen sığınmacı meselesi, Türkiye'de toplumsal ve siyasal ayrışmanın merkezine yerleşerek vatandaşların siyasal tercihlerini, güvenlik algılarını ve toplumsal psikolojisini doğrudan şekillendiren psiko-politik bir boyut kazanmıştır.
This study examines the psycho-political reflections of the mass migration wave directed towards Turkey following the 2011 Syrian civil war and the discourse of political alliances formed after 2018 on this issue. Turkey's long-standing open-door policy and hosting of millions of refugees became one of the most fundamental debate topics in domestic politics as refugees shifted from temporary protection status to seeking permanent settlement over time. In Turkish political life shaped around the People's Alliance and the Nation Alliance as of 2018, the phenomenon of migration is evaluated under the titles of financial resources spent on refugees, border security, the sustainability of the open-door policy, the utilization of migrants as domestic political material and a survival issue, and the possibilities of refugees' return. While the People's Alliance defends migration policies within the framework of humanitarian responsibility, the understanding of "Ensar," and voluntary return projects to safe areas, the Nation Alliance criticizes the government's approach through the financial burden placed on the economy, the lack of transparency in expenditures, uncontrolled border crossings, and promises of peaceful repatriation through diplomatic channels to be established with the Syrian government. Consequently, the refugee issue, deepened by global and regional developments, has settled at the center of social and political polarization in Turkey, gaining a psycho-political dimension that directly shapes citizens' political preferences, security perceptions, and social psychology.
Referanslar
Ağır, O., Sezik, M. (2015). Suriye’den Türkiye’ye yaşanan göç dalgasından kaynaklanan güvenlik sorunları. Birey ve Toplum Dergisi. 5, 9, s. 95-124.
Ak Parti Grup Toplantısı, (2020). https://www.youtube.com/watch?v=o8GyTHvT6b8. (18. 05. 2022 tarihinde alınmıştır).
Aksu, F., Bayır, D. (2020). Açık kapı politikasından güvenlik tehdidine: Türkiye’de Suriyeli sığınmacılar olgusu. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 8, 2, s. 324-356.
Barkey, H. J. (2014). “Turkey's syria predicament”, Survival: Global Politics and Strategy
CnnTürk, (2019). Mültecilere yardımları kesmek insanlık dışıdır. (5 Haziran 2022 tarihinde https://www.cnnturk.com/video/turkiye/cumhurbaskani-erdogan-multecilere-yardimlari-kesmek-insanlik-disidir adresinden alınmıştır).
CnnTürk, (2022). Cumhurbaşkanı Erdoğan 1 milyon Suriyelinin geri dönüş projesini açıkladı. (15. 07. 2022 tarihinde https://www.youtube.com/watch?v=4qhVC28QbSc adresinden alınmıştır).
Çevik, A. S. (2016). Suriye’den Türkiye’ye göçün etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 5, 2, 80-83.
Çeviköz, Ü. (2019). 7/6165 Sayılı Yazılı Soru Önergesinin metni. (02.06.2022 tarihinde https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/YaziliSoruOnergesi/241439 adresinden alınmıştır).
Çeviköz, Ü. (2022). Sığınmacıları iç politika malzemesi haline dönüştürmeye çalışıyorlar. ( 20. 05. 2022 tarihinde https://www.indyturk.com/node/500631/siyaset/chpli-%C3%A7evik%C3%B6z-s%C4%B1%C4%9F%C4%B1nmac%C4%B1lar%C4%B1-i%C3%A7-politika-malzemesi-haline-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9Ft%C3%BCrmeye adresinden alınmıştır).
Dağlı, A., Gölcü, A. (2017). Haber söyleminde ‘Öteki’yi aramak: Suriyeli Mülteciler örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 28, s. 11-38.
Dış İşleri Bakanlığı (2013). Foreign minister Davutoğlu participates in the “Ministerial Meeting of Syria Bordering Countries. (10.07.2022 tarihinde https://www.mfa.gov.tr/foreign-minister-davutoglu-participates-in-the-_ministerial-meeting-of-syria-bordering-countries.en.mfa adresinden alınmıştır.
Dış İşleri Bakanlığı. (2019). Soru Önergesi. (11.01. 2022 tarihinde https://www2.tbmm.gov.tr/d27/7/7-6165sgc.pdf adresinden alınmıştır).
Dinçer, B. O., Federici, V., Ferris, E., Karaca, S., Kirişci, K. ve Çarmıklı, Ö. (2013). Suriyeli mülteciler krizi ve Türkiye: Sonu gelmeyen misafirlik. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu.
Duruel, M. (2017). Suriyeli sığınmacıların Türk emek piyasasına etkileri, fırsatlar ve tehditler. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 3, 2, s. 207-222.
Ergül, C. (2017). Başbakan Yardımcısı Akdağ: Suriyeliler İçin Harcanan Toplam Maliyet 84 Milyar 880 Milyon Lira. (04.04.2022 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/basbakan-yardimcisi-akdag-suriyeliler-icin-harcanan-toplam-maliyet-84-milyar-880-milyon-lira/990509 adresinden alınmıştır).
Ertan, K.A., Ertan, B. (2017). Türkiye’nin göç politikası. Contemporary Research In Economıcs And Socıal Scıences, 1, 2. s. 7-39.
Gül, D. (2022). Türkiye’de göçmen tartışması: Siyasilerin açıklamaları ırkçılığı tetikliyor mu?. (08.07. 2022 tarihinde https://tr.euronews.com/2022/04/25/turkiye-de-gocmen-tart-smas-siyasilerin-ac-klamalar-rkc-l-g-m-tetikliyor adresinden alınmıştır).
Gül, D. (2021). Kılıçdaroğlu, iktidar değişse de Suriyelileri GERİ GÖNDEREMez. (07.05.2022 tarihinde https://tr.euronews.com/2021/07/26/prof-dr-yasin-aktay-k-l-cdaroglu-iktidar-degisse-de-suriyelileri-geri-gonderemez adresinden alınmıştır.
Ihlamur, S. G. (2014). Türkiye’nin Suriyeli mültecilere yönelik politikası. Analiz Ortadoğu Dergisi, 6, 61, s. 42-46.
İndependent, (2020). İYİ Partili Özdağ, Suriyeli mültecilerin gerçek maliyetinin 80 milyar doların üzerinde olduğunu iddia etti. (05.06.2022 tarihinde https://www.indyturk.com/node/222946/siyaset/iyi-partili-%C3%B6zda%C4%9F-suriyeli-m%C3%BCltecilerin-ger%C3%A7ek-maliyetinin-80-milyar-dolar%C4%B1n adresinden alınmıştır).
Kamu Bülteni. (2019). Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriyeliler için 37 milyar dolar harcadık. (15. 05. 2022 tarihinde https://www.kamubulteni.com/turkiye/cumhurbaskani-erdogan-suriyeliler-icin-37-milyar-dolar-harcadik-h11496.html adresinden alınmıştır.
Karadağ, A. Tunca, A. Ö. (2018). Suriye’den Türkiye’ye göç: Tehditler ve Fırsatlar. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi. 28, 2, s. 47-68.
Karamollaoğlu, T. (2021). Mülteciler için ne yapılmalı. (15.04.2022 tarihinde https://www.facebook.com/HaberturkTV/videos/617044482600802/ adresinden alınmıştır.
Kılıçdaroğlu, K. (2021). Parti grup toplantısı (04.05.2022 tarihinde https://www.facebook.com/dha/videos/412966157147224/ adresinden alınmıştır.
Mardin, Ş. (2002). Türkiye’de din ve siyaset. İstanbul: İletişim Yayınları.
Öner, A. Ş. (2016). Son mu başlangıç mı? Göç çalışmalarında sosyal bir olgu olarak geri dönüş (küreselleşme çağında göç içerisinde s. 263-285. Ed. I. Öner ve N. A. Öner). İstanbul: İletişim Yayınları.
Özdağ, Ü. (2021). Suriyeliler İle ilgili halktan gizlenen bilgileri İfşa Ediyoruz. (15. 06. 2022 tarihinde https://www.youtube.com/watch?v=nKnXc-OMoIA adresinden alınmıştır).
Özdemir, E. (2017). Suriyeli mülteciler krizinin Türkiye’ye etkileri. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi. 1(3). s. 114-140.
Özel İhtisas Komisyonu Raporu. (2018). Dış göç politikası. Kalkınma Bakanlığı.
Ramadan, T. (2014), “The Syrian maelstrom: How repression, drought & climate change drove the civil war”. (15.06.2022 tarihinde http://www.juancole.com/2014/09/maelstrom-repression-climate.html adresinden alınmıştır).
Tepealtı, F. (2019). Avrupa Birliğine yönelik Türkiye geçişli (transit) göç hareketleri ve Türkiye’nin düzensiz göç mücadelesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 24, 41, s. 125-140.
Tunç, A. Ş. (2015). Mülteci davranışı ve toplumsal etkileri: Türkiye’deki Suriyelilere ilişkin bir değerlendirme. TESAM Akademi Dergisi, 2, 2, s. 29-63.
Unece (Economic Commission for Europe) (2012). Measuring hard-to-count migrant populations: Importance, definitions, and categories, Geneva.