Tatlı Mısır (Zea Mays L. Saccharata Sturt) Yetiştiriciliği ve Sulaması
Özet
Tatlı mısır (Zea mays L. var. saccharata Sturt.), yüksek besin değeri ve artan tüketim talebi nedeniyle yetiştiriciliği yaygınlaşan önemli bir sebze türüdür. Dünya genelinde tanımlanan yedi mısır genotip grubu arasında yer alan tatlı mısır, 80-85 günlük kısa vejetasyon süresi sayesinde ikinci ürün veya örtü altı turfanda yetiştiricilik için büyük avantaj sağlar. Ekim için toprak sıcaklığının 12-15 °C (süper tatlı tiplerde 16-18 °C) olması gerekirken, organik maddece zengin, kumlu-tınlı ve pH değeri 6.0-7.0 arasındaki topraklar ideal gelişme ortamı sunar. Yetiştiricilikte dengeli gübreleme, yabancı ot kontrolü ve özellikle çiçeklenme döneminde damla sulama yöntemiyle düzenli sulama yapılması taze koçan verimini belirleyen kritik faktörlerdir. Ayrıca, genetik saflığı korumak adına diğer mısır çeşitleriyle 400-600 metre izolasyon mesafesi bırakılmalıdır. İçerdiği şeker seviyelerine göre standart, süper tatlı, şeker oranı artırılmış ve sinerjistik olarak sınıflandırılan bu mısır türünde hasat, tane nemi %70-79 aralığındayken sabahın erken saatlerinde yapılmalıdır. Haşlama, közleme, dondurulmuş ve konserve olarak tüketilen tatlı mısırın hasat sonrası tarlada kalan yeşil kısımları ise hayvan yemi ve silaj olarak değerlendirilebilmektedir.
Sweet corn (Zea mays L. var. saccharata Sturt.) is an important vegetable species whose cultivation is expanding due to its high nutritional value and growing consumer demand. Among the seven corn genotype groups defined globally, sweet corn offers a significant advantage for second-crop or protected early-season cultivation, thanks to its short vegetation period of 80–85 days. While the soil temperature for planting should be 12–15 °C (16–18 °C for super-sweet types), sandy-loam soils rich in organic matter with a pH of 6.0–7.0 provide an ideal growth environment. Balanced fertilization, weed control, and regular irrigation using the drip irrigation method—especially during the flowering period—are critical factors determining fresh ear yield. Furthermore, an isolation distance of 400–600 meters from other corn varieties must be maintained to preserve genetic purity. Classified into standard, super-sweet, sugar-enhanced, and synergistic types based on sugar levels, sweet corn should be harvested in the early morning when kernel moisture is between 70% and 79%. Consumed boiled, roasted, frozen, or canned, the remaining green plant parts in the field after harvesting sweet corn can also be utilized as animal feed and silage.
Referanslar
Elçi S, Kolsarıcı Ö, Geçit H. (Tarla Bitkileri). A.Ü. Ziraat Fak. 1987; Yayın No:100. Ofset basım 30. Ankara.
Okutan M. Tokat ekolojik şartlarında II. ürün olarak şeker mısır yetiştirme olanaklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. 1992; (Yüksek lisans tezi). Gazi Osmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 48 s. Tokat.
Özata E, Geçit H, İkinci Ü, Karakaya S. Orta Karadeniz ekolojik koşullarında şeker mısırda (Zea mays saccharata Sturt.) değişik ekim sıklıkları ve azot dozlarının verim öğelerine etkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2016; 25 (Özel sayı-1), 74-80
Wyatt J. E ve Mullins J.A. "Transplantlardan Ter Mısır Üretimi", Horticulture Science, 1989; Cilt. 24, No. 6, s. 1039.
Bozokalfa M.K, Eşiyok D. Evaluation of morphological and agronomical characterization of Turkish pepper accessions. International Journal of Vegetable Science. 2011;17: 115-135. doi: 10.1080/19315260.2010.516329
Kara B, Akman Z. Şeker mısırında (Zea mays saccharata Sturt.) koltuk ve uç alma ile yaprak sıyırmanın verim ve koçan özelliklerine etkisi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 2002; 15(2): 9-18.
Peat M. (2001). Sustainable Practices for Vegetable Production in the South. (Erişim linki http://www.cals.ncsu.edu, Erişim tarihi 20.09.2022)
Dickerson, W. Home and Market Garden Sweet Corn Production. 1996; (erişim linki tarihi 20.08.2022)
Kırtok Y. Mısır Üretimi ve Kullanımı. 1998; İstanbul: Kocaoluk Yayınevi.
Turgut İ. Bursa Koşullarında Yetiştirilen Şeker Mısırında Bitki Sıklığının ve Azot Dozlarının Taze Koçan Verimi ile Verim Öğeleri Üzerine Etkisi. 1998; Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 2000; 24, 341-347.
Howell T, Tolk J, Arland D & Evertt R. Yield and Water Use Efficiency of Corn Hybrids Differing in Maturity. J. Agron içinde, Evapotanspiration 1998; (s. 90, 3-9).
Öktem A, Öktem A & Coşkun Y. Determination of Sowing Dates of Sweet Corn Under Şanlıurfa Conditions. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 2004; 28(2), 83-91.
Marshall S. In: Corn Chemistry and Technology. S. Watson, P. Ramstad, & Minnesota içinde, Sweet Corn (1988); (s. 431-445.).
Sade B. Mısır Tarımı. Konya.: Konya Ticaret Borsası Yayınları. 2002
Eşiyok D, Bozkalfa M & Uğur A. Farklı Lokasyonlarda Yetiştirilen Şeker Mısır Çeşitlerinin Verim Kalite ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Ege Ünv. Zir. Fak. Derg, 2004; 41(1):1-9.
İdikut L, Cesur C & Tosun S. (2005). Şeker Mısırda Ekim Zamanı ve Yetiştirme Tekniğinin Hasıl Verim ve Bazı Özelliklere Etkisi. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 2005;8(1):91-100.
Kara B, Atar B & Akman Z. Şeker Mısırda Fide Şaşırtmanın Taze Koçan Verimi ve Erkenciliğe Etkisi. Tarla Bitkileri Kongresi, 10-13 Eylül 2013; (s. 772-776). Konya.
Walton P. Principles And Practices Of Plant Science. The Grain Crops, 1998; 254-293.
Aykanat, S., Barut H., Gül M.K., Güneş H. (2017). Ana Ürün Mısır Tarımında Farklı Azot İnhibitörlü Gübre Kullanımının Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri, 12. Tarla Bitkileri Kongresi, S:3, Kahramanmaraş.
Aykanat S., Barut H., Bilgili ME. (2017). II. Ürün Silajlık Mısır Tarımında Farklı Ekim Yöntemlerinin Teknik Yönden karşılaştırılması, 2nd International Mediterranean Science and Engineering Congress (IMSEC 2017) Çukurova University, Congress Center, October 25-27, 2017, Adana / TURKEY Pages: 794-798, Paper ID:406
