Arazi Toplulaştırma Projesinin Parsel Şekil ve Büyüklüğü Açısından Değerlendirilmesi: Hatunsaray Örneği

Yazarlar

Samet Eğilmez
https://orcid.org/0000-0002-2795-5638
Harun Kaman

Özet

Bu çalışma, Konya'nın Meram ilçesine bağlı Hatunsaray mahallesinde 2020 yılında tamamlanan arazi toplulaştırma projesinin parsel yapısı, sulama ve bitkisel üretim üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Arazi toplulaştırması; dağınık, bozuk şekilli ve küçük tarım arazilerinin bir araya getirilerek daha verimli işlenmesini sağlamayı amaçlayan kırsal kalkınma aracıdır. Hatunsaray'da uygulanan proje sonucunda toplam parsel sayısı 4072'den 2445'e gerileyerek yaklaşık %40 oranında azalmış, ortalama parsel büyüklüğü ise %61,6 artarak 11,73 dekara yükselmiştir. Geometrik açıdan kare parsel sayısında %62,9 oranında belirgin bir artış sağlanmıştır. Toplulaştırma sayesinde sulama suyuna erişimi olan parsel ve üretici sayısı artmış, bu gelişme bitkisel üretimde verimliliği ve kaliteyi doğrudan yükseltmiştir. Parsel büyüklüklerinin artmasıyla üreticilerin yem bitkisi desteklerinden yararlanması kolaylaşmış, lahana ve fasulye gibi ikinci ürün ekim alanları genişlemiş ve ihraç edilen ürün miktarı artmıştır. Yolda geçen sürenin kısalması mazot tasarrufu sağlarken, işgücü ve mekanizasyon zorluklarını hafifletmiştir. Ayrıca miras yoluyla devir süreçlerindeki sorunlar ile küçük işletmelerin kaygıları azalmış ve sertifikalı tohum kullanımı teşvik edilmiştir. Sonuç olarak Hatunsaray'daki arazi toplulaştırması, tarımsal altyapıyı düzenleyerek sürdürülebilir ve ekonomik üretime güçlü bir katkı sağlamıştır.

This study evaluates the effects of the land consolidation project completed in 2020 in Hatunsaray neighborhood of Meram district, Konya, on plot structure, irrigation, and crop production. Land consolidation is a rural development tool aimed at bringing together fragmented, irregularly shaped, and small agricultural lands to ensure more efficient cultivation. As a result of the project implemented in Hatunsaray, the total number of plots decreased by approximately 40%, dropping from 4,072 to 2,445, while the average plot size increased by 61.6% to 11.73 decares. Geometrically, a significant increase of 62.9% was achieved in the number of square plots. Through consolidation, the number of plots and farmers with access to irrigation water increased, directly enhancing crop production productivity and quality. The increase in plot sizes made it easier for producers to benefit from forage crop subsidies, expanded the cultivation areas for second crops such as cabbage and beans, and increased export volume. Reduced travel time provided fuel savings while easing labor and mechanization challenges. Additionally, concerns of small family farms and issues in inheritance transfers were mitigated, and the use of certified seeds was encouraged. In conclusion, land consolidation in Hatunsaray strengthened the agricultural infrastructure, making a strong contribution to sustainable and economic production.

Referanslar

Boyraz Z. Kırsal alanlarda arazi toplulaştırma çalışmalarının önemi. ISSN:1306-3111 e-Journal of New World Sciences Academy; 2008. Volume: 3, Number: 3 Article Number: C0076

Peker M., Dağdelen N. Aydın'da arazi toplulaştırmasının arazi varlığı üzerine etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi; 2016. 13(1): 7-17.

Sklenicka P., Zouhar J., Trpakova I., Vlasak J. Trends in land ownership fragmentation during the last 230 years ın czechia, and a projection of future developments. Land Use Policy 67, 640-651; 2017.

Janus J, Magdalena L., Ewa J. Land consolidation in mountain areas. Case Study From Southern Poland. Geodesy and Cartography Vol. 66, No 2; 2017. pp. 241-251.

Denig, E. and Maris, R. A Priority scheme for dutch land consolidation projects, International Institute for Land Reclamation and Improvement, Wagenningen; 1960.

Anka L., Tomaz P., Miran F., Rados S., Samos D. Land Owners’ perception of land consolidation and their satisfaction with the results–slovenian experiences. Land Use Policy 38; 2014. p. 550–563.

Çelebi M. Toplulaştırmanın Karaman ilinde sulama ve diğer tarımsal faaliyetlerin verimliliği üzerinde etkileri; 2010. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tabad. https://doi.org/https://dergipark.org.tr/tr/pub/tabad/issue/34783/385096.

DSİ. İllere göre yapılan arazi toplulaştırma hizmetleri 1961-2020. (14.08.2022 tarihinde https://www.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/1499 adresinden ulaşılmıştır).

TÜİK. Tarımsal işletme yapı araştırması 2016. (15.08.2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tarimsal—IsletmeYapi%20 Arastirmasi-2016-24869 adresinden ulaşılmıştır).

Kaya S., Döner H. Bingöl ili merkez ilçe köylerinde uygulanan arazi toplulaştırma projesinin kırsal alan planlaması yönüyle değerlendirilmesi; 2022.

Kara M. Sulama şebekelerinde sulama oranı-arazi parçalanması şebeke yoğunluğu ilişkileri ve Türkiye'deki durum üzerine bir araştırma. Akdeniz Üniversitesi Isparta Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü; 1984. 47s, Isparta.

Kaya M., Şişman A. Arazi toplulaştırma projelerinde parselasyon aşamasında yapılan itirazların irdelenmesi. Türkiye Arazi Yönetim Dergisi; 2022.

Boztoprak T., Demir O. Çoruhlu. Y.E., Arazi Toplulaştırması uygulamalarında mevzuattan kaynaklı sorunlar ve çözüm önerileri; 2016.

Eminoğlu G., Çakmak B. Burdur-Kemer-Elmacık köyü arazi toplulaştırma etkinliğinin değerlendirilmesi; 2013. ISSN: 2146-8168.

TOB. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Çiftçi Kayıt Sistemi Verileri.

MGM. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Resmi İstatistikler. (01.09.2022 tarihinde https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=A adresinden ulaşılmıştır).

Sayfalar

79-88

Yayınlanan

15 Ekim 2022

Lisans

Lisans