Tarımsal Alanlarda İş Sağlığı ve Güvenliği

Bu çalışma, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde tarım sektöründeki iş sağlığı ve güvenliği (İSG) durumunu, karşılaşılan risk etmenlerini ve çözüm önerilerini ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Tarım sektörü; kayıt dışı istihdam, küçük aile işletmelerinin yaygınlığı ve mevsimlik çalışma koşulları nedeniyle İSG hizmetlerine erişimde çeşitli zorluklar barındırmaktadır. Çalışmada tarımsal üretim ve örtü altı yetiştiriciliğinde (seracılık) meydana gelen iş kazaları ile meslek hastalıkları; fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal ve ergonomik risk etmenleri altında incelenmektedir. Fiziksel riskler arasında gürültü (özellikle traktör ve tarım makinelerinden kaynaklı), el-kol ve tüm vücut titreşimi, olumsuz termal konfor şartları, yetersiz aydınlatma ile zararlı gaz ve toz maruziyeti yer almaktadır. Kimyasal riskler temel olarak kontrolsüz pestisit kullanımı ile atık bertarafı sorunlarından kaynaklanmakta; cilt tahrişleri ve solunum yolu rahatsızlıklarına yol açabilmektedir. Biyolojik riskler bitkisel ve hayvansal etkenleri kapsarken; uzun ve düzensiz çalışma saatleri, uykusuzluk ile iş stresi psikososyal riskleri oluşturmaktadır. Ergonomik yetersizlikler, uygunsuz duruşlar ve tekrarlayan hareketler ise çalışanlarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olmaktadır. Sonuç olarak, tarımda iş kazaları ile meslek hastalıklarını en aza indirmek amacıyla kişisel koruyucu donanım kullanımı, çalışma saatlerinin düzenlenmesi, makine tasarımı, havalandırma, yalıtım önlemleri ve bilgilendirme eğitimlerinin yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır.

This study examines in detail the status of occupational health and safety (OHS) in the agricultural sector, the risk factors encountered, and proposed solutions within the framework of Occupational Health and Safety Law No. 6331. The agricultural sector presents various challenges in accessing OHS services due to informal employment, the prevalence of small family businesses, and seasonal working conditions. The study analyzes occupational accidents and diseases occurring in agricultural production and greenhouse farming under physical, chemical, biological, psychosocial, and ergonomic risk factors. Physical risks include noise (especially from tractors and agricultural machinery), hand-arm and whole-body vibration, adverse thermal comfort conditions, inadequate lighting, and exposure to harmful gases and dusts. Chemical risks primarily stem from uncontrolled pesticide use and waste disposal issues, leading to skin irritation and respiratory disorders. While biological risks cover plant and animal factors; long and irregular working hours, insomnia, and job stress constitute psychosocial risks. Ergonomic deficiencies, inappropriate postures, and repetitive movements cause musculoskeletal disorders in workers. In conclusion, to minimize occupational accidents and diseases in agriculture, it is of great importance to use personal protective equipment, arrange working hours, improve machine design, implement ventilation and insulation measures, and expand informative training programs.