Filyos Limanı
Özet
Filyos Limanı, Türkiye'nin Batı Karadeniz kıyısında yer alan, stratejik konumu ve geniş hinterlant ağıyla öne çıkan önemli bir ulaştırma ve lojistik projesidir. Marmara Bölgesi'ndeki yoğun sanayi merkezlerine yakınlığı, yüksek doğal su derinliği ve 19 metreye varan derinliği sayesinde büyük tonajlı ile yüksek draftlı mega gemilere hizmet verebilecek niteliktedir. Bünyesinde 1370 metre tali, 2450 metre ana dalgakıran ve 3000 metre yanaşma rıhtımı barındıran limanın, yıllık yaklaşık 25 milyon ton elleçleme kapasitesine ulaşması hedeflenmektedir. Temelleri Sultan Abdülhamit dönemindeki tasarım projelerine dayanan bu dev yatırım, faaliyete geçtiğinde Türk deniz taşımacılığı ihtiyacının yaklaşık %6,9'unu karşılayacak ve Batı Karadeniz'in deniz taşımacılığındaki payını %10 seviyelerinde artıracaktır. Daha geniş kapsamlı Filyos Vadisi Projesi bünyesinde dökme yük, konteyner ve kuru yük terminallerinin yanı sıra serbest bölge, sanayi tesisleri, LPG depolama alanları ve taşkın koruma yapıları yer almaktadır. Karayolu, demiryolu hatları ve Saltukova Havaalanı ile entegre kombine ulaştırma altyapısı sunan liman; Rusya, Ukrayna, Bulgaristan ile İstanbul ve Kocaeli limanlarındaki yoğunluğa alternatif sunarak Karadeniz havzasında kilit bir aktarma merkezi ve lojistik üs olma potansiyeline sahiptir. Ayrıca kruvaziyer turizmini destekleyerek bölgesel kalkınmaya, istihdama ve Türkiye'nin sanayi ile dış ticaretteki rekabet gücüne büyük katkılar sağlayacaktır.
Filyos Port is a major transportation and logistics project located on Turkey's Western Black Sea coast, distinguished by its strategic location and extensive hinterland network. Thanks to its proximity to dense industrial centers in the Marmara Region, high natural water depth, and a draft reaching up to 19 meters, it is capable of serving large-tonnage and high-draft mega ships. Featuring a 1,370-meter secondary breakwater, a 2,450-meter main breakwater, and a 3,000-meter quay line, the port aims to reach an annual handling capacity of approximately 25 million tons. Grounded in project designs dating back to the reign of Sultan Abdülhamit, this massive investment is estimated to meet approximately 6.9% of Turkish maritime transport demand upon becoming fully operational and to increase the Western Black Sea's share in maritime transport by around 10%. Within the scope of the broader Filyos Valley Project, it incorporates bulk cargo, container, and dry cargo terminals alongside a free trade zone, industrial facilities, LPG storage areas, and flood protection structures. Offering an integrated combined transport infrastructure with road and railway lines as well as Saltukova Airport, the port has the potential to become a key transshipment center and logistics hub in the Black Sea basin by offering an alternative to congestion at ports in Russia, Ukraine, Bulgaria, as well as Istanbul and Kocaeli. Furthermore, by supporting cruise tourism, it is expected to significantly contribute to regional development, employment, and Turkey's competitiveness in industry and foreign trade.
Referanslar
Alkan, S. ve Erdoğan, O. (2015). “Filyos Vadisi Projesi’nin Bartın’a Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme” 1. Bartın Sektörel Kalkınma Sempozyumu Bildiri Kitabı. Bartın Üniversitesi Yay. S.127-134
Altınok, S. (2021). Gemlik Limanlarının Lojistik Performansının Türkiye’nin Uluslararası Ticaretteki Yerine Katkısı. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa, Türkiye.
Avcı, M. ve Avcı, S. (2001). Limanların Kıyı Alanları Üzerindeki Etkilerine Bir Örnek: Filyos Limanı Projesi, Türkiye’nin Kıyı ve Deniz Alanları III. Ulusal Konferansı, Türkiye Kıyıları 01 Konferansı Bildiriler Kitabı; 26-29 Haziran 2001.
Bircan, K. (2014). Kruvaziyer Yolcu Taşımacılığı Kapsamında Kruvaziyer Limanların Etkinliğinin Değerlendirilmesi: Alternatif Liman Önerisi (Doktora Tezi) Adnan Menderes Üniversitesi İşletme ABD.
Ceyhan, S., Kamacı, A. ve Peçe, M.A. (2017). Filyos Liman Projesinin Kruvaziyer Gemi Turizmi Açısından Değerlendirilmesi ve Bölge Ekonomisine Katkısı. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICMEB17 Özel Sayısı, 271-283.
Çetinkaya, M. (2012). Filyos Raporu, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı, Zonguldak.
DGM (2022). Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Denizcilik Genel Müdürlüğü, 2021 yılı istatistikleri.
Kuyzu, G. ve Tekin, S. (2013). TR81 Düzey 2 Bölgesi (Zonguldak, Karabük, Bartın) Ulaşım ve Lojistik Master Planı. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı.
Özdemir, Ü. (2022). A quantitative approach to the development of ballast water treatment systems in ships. Ships and Offshore Structures, https://doi.org/10.1080/17445302.2022.2077544.
URL-1: https://www.tarim.gov.tr/SGB/TARYAT/Belgeler/kalkinma_ajansi_bolg_plan /TR81.pdf . Erişim tarihi 06.06.2022.
URL-2: https://www.sabah.com.tr/gundem/2016/09/16/2-abdulhamidin-hayali-filyos-projesi-hayata-geciyor. Erişim Tarihi: 06.06.2022
URL-3:https://www.pusulagazetesi.com.tr/arsiv_79877/filyos-projesini-anlatan-dokuman-yok/. Erişim Tarihi: 07.06.2022
URL-4:https://bakkakutuphane.org/upload/flip-page/Filyos%20Vadisi%20Projesi/HTML/index.html#2. Erişim Tarihi: 07.06.2022