Liman Yer Seçimi Unsurları: Filyos Limanı Örneği

Yazarlar

Ayşe Atabey
Songül Sarıalioğlu

Özet

Filyos Limanı, denizyolu taşımacılığının dünya ticaretindeki kilit rolü ve büyüyen yük hacmi doğrultusunda Batı Karadeniz'de inşa edilen stratejik bir altyapı yatırımıdır. Filyos Vadisi Projesi'nin en kritik bileşenlerinden biri olan bu proje, yıllık 25 milyon ton yük elleçleme kapasitesiyle Türkiye'nin üçüncü büyük limanı olmayı hedeflemektedir. Limanın kuruluş yeri seçiminde; karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu ulaşım ağlarını birleştiren çok modlu taşımacılık altyapısı, elverişli topografik ve meteorolojik şartlar ile uygun su derinliği (draft) belirleyici ana kriterler arasında yer almaktadır. İç Anadolu, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerine kadar uzanan geniş hinterlandı ve stratejik konumu sayesinde Karadeniz'e kıyıdaş ülkelerle ticareti geliştirmesi, aynı zamanda İstanbul limanlarındaki aşırı yoğunluğu azaltması beklenmektedir. Ayrıca Zonguldak, Bartın ve Karabük başta olmak üzere çevredeki sanayi merkezlerine, demir-çelik, madencilik, ahşap endüstrisine ve zengin enerji kaynaklarına yakınlığı, ham madde temini ve nihai ürünlerin ihracatını son derece kolaylaştırmaktadır. Bölgedeki serbest bölge ve endüstri alanlarıyla entegre çalışan liman, konteyner, dökme yük ve sıvı yük dâhil olmak üzere farklı terminallerle kapsamlı hizmet sunmaktadır. Tüm bu unsurlar doğrultusunda Filyos Limanı, bölgesel istihdamı artırıp göç sorununu hafifleterek Türkiye'nin ekonomik kalkınmasını destekleme noktasında hayati bir rol oynamaktadır.

Filyos Port is a strategic infrastructure investment constructed in the Western Black Sea region in line with the key role of maritime transport in global trade and growing cargo volumes. As one of the most critical components of the Filyos Valley Project, this project aims to become Turkey's third-largest port with an annual cargo handling capacity of 25 million tons. In selecting the location of the port, key decisive criteria include multimodal transport infrastructure integrating road, rail, maritime, and air transport networks, favorable topographical and meteorological conditions, and suitable water depth (draft). Thanks to its wide hinterland extending to Central Anatolia, Marmara, Aegean, and Mediterranean regions as well as its strategic location, it is expected to enhance trade with Black Sea littoral countries while alleviating excessive congestion at Istanbul ports. Furthermore, its proximity to surrounding industrial centers—particularly Zonguldak, Bartın, and Karabük—as well as the iron-steel, mining, and timber industries and rich energy resources significantly facilitates raw material procurement and the export of finished products. Operating in integration with the free zone and industrial areas in the region, the port offers comprehensive services through various terminals including container, bulk cargo, and liquid cargo. In line with all these factors, Filyos Port plays a vital role in supporting Turkey's economic development by boosting regional employment and mitigating migration issues.

Referanslar

Alkan, S., Erdoğan, O. (2020). Filyos Vadisi Projesi’nin Bartın’a Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme, I.Bartın Sektörel Kalkınma Sempozyumu Bildiri Kitabı, Bartın Üniversitesi Yay. S.127134.

Avcı, M., Avcı, S. (2001). Limanların Kıyı Alanları Üzerindeki Etkilerine Bir Örnek: Filyos Limanı Projesi, Türkiye’nin Kıyı ve Deniz Alanları III. Ulusal Konferansı, Türkiye Kıyıları 01 Konferansı Bildiriler Kitabı; 26-29 Haziran, 2001, İstanbul.

Avcı, S., 1998, “Filyos Çayı Havzasının (Karabük-Filyos arası) Coğrafi Etüdü I: Fiziki Şartlar” Coğrafya Dergisi, Sayı 6, s. 217-274, İstanbul.

Ceyhan, M. S., & Ulama. (2015). “Filyos Projesinin Lojistik Üs Olarak Revize Edilmesi Ve Bölgesel Kalkınma Açısından Değerlendirilmesi “1. Bartın Sektörel Kalkınma Sempozyumu Bildiri Kitabı. Bartın Üniversitesi Yay. S.149-160.

Ceyhan, S.M., Kamacı, A., Peçe, M.A. (2017). Filyos Liman Projesinin Kruvaziyer Gemi Turizmi Açısından Değerlendirilmesi ve Bölge Ekonomisine Katkısı, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICMEB17 Özel Sayısı.

Çetinkaya, M. (2012). Filyos Vadisi Projesi. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı, http://www.karorsan.org.tr/images/Filyos-Vadisi.pdf Erişim Tarihi25.09.2017

Deniz, T. (2015). Zonguldak İlinde Nüfusun Gelişimi ve Dağılışı, Doğu Coğrafya Dergisi, 299-320.

Elibüyük, M., Güler, Y. (2015). Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun Zonguldak İli Ekonomisine Etkisi, Türken Journal of World of Turks, Vol. 7, No. 1

Gündoğan vd. (2013). “Batı Karadeniz Bölgesi Gemi İnşa ve Entegre Sanayi Sektör Analizi” Bartın Üniversitesi Yayını.

Karlı, H., Öztaş Karlı, R.G., Çelikyay, S. (2021). Fuzzy AHP Approach to The Determinatıon of Smart Port Dimensions: A Case Study on Filyos Port, Düzce University Journal of Science & Technology, 9 (2021) 322-336.

Pekkaya, M., Bucak, U. (2018). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Bölgesel Liman Kuruluş Yeri Seçimi: Batı Karadeniz’de Bir Uygulama, UİİD-IJEAS, (18.Özel Sayısı) 253-268.

TOBB (2022). 2021 sanayi kapasite raporu. 19 Temmuz 2022 tarihinde https://www.tobb.org.tr/BilgiErisimMudurlugu/Sayfalar/sanayi-kapasite-raporuistatistikleri.php adresinden erişildi.

Turğut, M., Şahin Z., Şahin, A.Y. (2020). Zonguldak’ın Lojistik Potansiyeli ve Mevcut Durum Analizi, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı, 269-289.

TÜİK (2021). Bölgesel istatistik. 19 Temmuz 2022 tarihinde https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/tabloOlustur.do. adresinden erişildi.

TÜİK (2021). Seçilmiş göstergelerle Zonguldak 2021. 19 Temmuz 2022 tarihinde http://www.tuik.gov.tr/ilGostergeleri/iller/ZONGULDAK.pdf adresinden erişildi.

TÜİK (2022). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 19 Temmuz 2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2021-45500. Adresinden erişildi.

Web: https://www.filyosvadisi.com/ (Erişim Tarihi:20.07.2022).

Web: https://www.zonguldak.bel.tr/grup/Zonguldak (Erişim Tarihi:07.07.2022).

Yayınlanan

12 Ekim 2022

Lisans

Lisans