Postkolonyalizm ve Siyahi Tiyatro
Özet
Postkolonyalizm ve Siyahi Tiyatro, sömürgecilik tahakkümüne maruz kalmış toplumların yitirdikleri tarihi, yaşam biçimini ve kültürel kodları tiyatro metinleri üzerinden yeniden inşa etme mücadelesini incelemektedir. Yasemin Sevim Salman tarafından kaleme alınan bu çalışma, Batı merkezli kanonik metinlerin ve egemen söylemlerin yıkımını hedeflerken, tiyatronun politik ve kutsal yönlerini bir araya getiren estetik bir uyanış aracına dönüşümünü gözler önüne serer. Eserde üç farklı dramaturgik yaklaşım öne çıkarılmaktadır: Wole Soyinka’nın Nijerya bağlamında Yoruba ritüellerine ve mitolojisine dayanarak ithal kültürlerin ötesinde köklere dönüşü savunan tutumu; August Wilson’ın Afro-Amerikan tarihini, blues kültürünü, kolektif travmayı ve metafizik varlıkları harmanlayan oyun döngüsü; Athol Fugard’ın ise Güney Afrika’daki ırkçı apartheid rejimine karşı geliştirdiği direniş tiyatrosu ve maskeleme/rol yapma stratejisi. Irksal hafıza, çift bilinçlilik ve zihinleri sömürgesizleştirme kavramlarını tiyatro sahnelerindeki ritüeller, danslar ve müzikler eşliğinde irdeleyen bu eser, postkolonyal tiyatro çalışmaları için nitelikli ve kapsamlı bir başvuru kaynağıdır.
Postcolonialism and Black Theatre examines the struggle of societies subjected to colonial domination to reconstruct their lost history, lifestyle, and cultural codes through theatrical texts. Authored by Yasemin Sevim Salman, this study highlights the transformation of theatre into an aesthetic awakening tool that unites political and sacred dimensions while targeting the deconstruction of Western-centric canonical texts and dominant discourses. Three distinct dramaturgical approaches are emphasized in the book: Wole Soyinka's stance advocating a return to roots beyond imported cultures based on Yoruba rituals and mythology in the Nigerian context; August Wilson's play cycle blending African-American history, blues culture, collective trauma, and metaphysical entities; and Athol Fugard's resistance theatre and masking/roleplaying strategy developed against the racist apartheid regime in South Africa. Examining concepts such as racial memory, double consciousness, and decolonizing minds alongside rituals, dances, and music on theatrical stages, this work serves as a qualified and comprehensive reference for postcolonial theatre studies.
Referanslar
Achcar, Gilbert, (2016), Marksizm, Oryantalizm, Kozmopolitizm, çev. Engin Abat, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Akçay, Ahmet Sait, (2021), Modern Afrika Edebiyatı, Ankara: Hece Yayınları.
Appiah, Kwame, (2007), Kozmopolitizm, çev. Fezal Gülfidan, Ankara: Nika Yayınevi.
Ashcroft,Bill- Griffiths Gareth, Tiffin Helen, (1989), The Empire Writes Back. New York: Routledge London and New York
Ashcroft,Bill- Griffiths Gareth, Tiffin Helen, (1995), The Post-Colonıal Studıes Reader,New York: Routledge London and New York
Benhabib, Şeyla, (2006), Ötekilerin Hakları, çev. Berna Akkıyal, İstanbul: İletişim Yayınları.
Bernazconi, Robert, (2020), Irk Kavramını Kim İcat Etti, çev. Zeynep Direk, İsmail Esiner, Tendü Meriç, Nazlı Öktem, İstanbul: Metis Yayınları.
Berting, Jan, (2018), Kimlik Siyaseti, çev. Hüsamettin İnanç, İstanbul: Bilge Yayınları.
Bhabha, Homi K., (2016), Kültürel Konumlanış, çev. Tahir Uluç, İstanbul: İnsan Yayınları.
Biko, Steve, (2014), Siyah Bilinci, çev.Onur Eylül Kara, Ankara: Dipnot Yayınları.
Bloom, Harold, (2009), August Wilson, New York, Bloom’s Literary Criticism An imprint of Infobase Publishing.
Carmichael, Stokely, (2019), Siyah İktidarı, çev. Galip Doğduaslan, Ankara: Dipnot Yayınları.
Chakrabarty, Dipes, (2000), Avrupa’yı Taşralaştırmak, çev. İlker Cörüt, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Critchley, Simon, (2007), Sonsuz Talep, Bağlanma Etiği, Direniş Siyaseti, çev. Tuncay Birkan, İstanbul: Metis Yayınları.
Crow, Brian – Banfield, Chris, (1996),Post-Colonial Theatre, New York: Cambridge University Press.
Çakırtaş, Önder, (2020), Ten ve Kimlik- Çağdaş Siyahi İngiliz Tiyatrosu, İstanbul: Çizgi Kitabevi.
Dembele, Demba, (2019), Samir Amin Anlatıyor, çev. Fikret Başkaya, İstanbul: Yordam Kitap.
Direkçigil, Nebile, (1985), Amerika’da Zenci Tiyatrosu, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
Dirlik, Arif, (2005), Postkolonyal Aura, çev. Galip Doğduaslan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Eagleton, Terry, (2005), Kültür Yorumları, çev. Özge Çelik, İstanbul: Ayrıntı Yayınları
Fanon, Frantz, (2015), Yabancılaşma ve Özgürlük Üzerine Yazılar, çev. Kahraman Çayırlı, İstanbul: Sel Yayınları.
Fanon, Frantz, (2020), Siyah Deri Beyaz Maskeler, çev. Orçun Türkay, İstanbul: Metis Yayınları.
Fanon, Frantz,(2013) Yeryüzünün Lanetlileri, çev. Şen Süer, İstanbul: Versus Kitap
Freire Paulo, (2019), Ezilenlerin Pedagojisi, çev. Dilek Hattatoğlu, Erol Özbek, İstanbul: Ayrıntı Yayınları
Fuchs, Anne, (1992), The New South African Theatre: Beyond Fugard' in Bruce King, ed., New York: Post-Colonial English Drama Scholarly and Reference Division, St. Martın's Press, Inc.
Gendzier, İrene, (1997), Fanon, Frantz, çev. Süreyya Evren, İstanbul: Sosyalist Yayınlar.
Gibbs, James, (1986), Wole Soyinka, Higher and Further Education Division Macmıllan Publıshers L Td Houndmills, Basingstoke, Hampshire.
Güngör, Bilgin, (2018), Postkolonyalizm ve Edebiyat, Ankara: Hece Yayınları.
Haddour, Azzedine, (2006), Fanon Kitabı, çev. Utku Özmakas, Ankara: Dipnot Yayınları.
Hall, Stuart, (2016), Tarihin İronileri, çev. Utku Özmakas, İstanbul: Zoom Kitap.
Hall, Suart, (2017), Temsil Kültürel Temsiller ve Anlamlandırma Uygulamaları, çev.İdil Dündar, İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
Han, Byung-Chul, (2014), Psikopolitika, çev. Haluk Barışcan, İstanbul: Metis Yayınları.
Hudis, Peter, (2015), Fanon Barikatların Filozofu, çev. İbrahim Yıldız, Ankara: Dipnot Yayınları.
Jain, Jasbir, (2004), Contesting Postcolonialism, New Delhi: Rawat Publications
Jeyifo, Biodun, (2001), Modern African Drama, New York :W. W. Norton & Company, Inc..
Jeyifo, Biodun, (2004), Wole Soyinka, New York: Cambridge University Press.
Kymlicka, Will, (2015), Çokkültürlü Yurttaşlık, çev. Abdullah Yılmaz, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Levi-Strauss, Claude, (1959), Irk, Tarih ve Kültür, çev. Haldun Bayrı, Reha Erdem, Işık Ergüden, Arzu Oyacıoğlu, İstanbul: Metis Yayınları.
Loomba, Ania, (2000), Kolonyalizm Postkolonyalizm, çev.Mehmet Küçük, İstanbul : Ayrıntı Yayınları.
Losurdu, Domenico, (2019), Pasif Direniş, çev. Emrullah Ataseven, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Maalouf, Amin, (1999), Ölümcül Kimlikler, çev. Aysel Bora, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
May, Toddy, (2016), Şiddetsiz Direniş, çev. Can Kayaş, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Mbembe, Achille, (2021), Postkoloni Üzerine, çev. Merve Yalçın, Ankara: Hece Yayınları.
Memmi, Albert, (2009), Sömürgecinin Portresi, çev. Şen Süer, İstanbul: Telemak Kitap.
Mollaer, Fırat (ed.), (2014), Kimlik Politikaları, Ankara: Doğu Batı Yayınları.
Mollaer, Fırat, (2021), Anti-Kolanyalizm Söylemi, Bursa: Dora Yayınları.
Özbek, Hür Sinan, (2021), Teoride ve Pratikte Irkçılık, Ankara: Fol Yayınları.
Özdemir, Muhammet, (2017), Post-Kolonyalizm Nedir? İstanbul: Açılım Kitap.
Pakenham, Thomas, (2019), Afika’nın Paylaşımı, çev. Dilan Pamuk, Ankara: Hece Yayınları.
Sardar, Zia, (2004), Barbar Denen Ötekiler, çev. Emine Buket Sağlam, İstanbul: İz Yayıncılık.
Scoot, J.C., (2018), Tahakküm ve Direniş Sanatları, çev. Alev Türker, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Shayegan, Daryush, (2010), Yaralı Bilinç, çev. Haldun Bayrı, İstanbul: Metis Yayınları.
Shayegan, Daryush, (2013), Melez Bilinç, çev. Haldun Bayrı, İstanbul: Metis Yayınları.
Slemon, Stephen, (1994) The Scramble for Post-colonialism’ in Describing Empire: Post-colonialism and Textuality, Tiffin, Chris and Lawson, Alan (eds). London and New York: Routledge
Soyinka, Wole, (2008),Myth, Literature and the African World, Cambridge: Cambridge University Press
Soyinka, Wole, (2018) Afrika’ya Dair, çev. Merve Yalçın, Ankara: Hece Yayınları.
Svipak, Chakravorty Gayatri, (1999), Madun Konuşabilir mi?, çev. Emre Koyuncu, Ankara: Dipnot Yayınları.
Svipak, Chakravorty Gayatri, (2007), Köklerim Havada, çev.Osman Akınbay, İstanbul: Agora Kitaplığı.
Svipak, Chakravorty Gayatri, (2017), Yapısöküm, Postkolonyalizm Madunluk, çev. Soner Torlak, İstanbul: Zoom Kitap.
Thiong’o Ngugi Wa, (2017), Zihni Sömürgeden Azad, çev. Şebnem Nantu, Ankara: Hece Yayınları.
Tocqueville, Alexis, (2016), Sömürge ve Kölelik, çev. Burak Nuri Gucin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Uslu, Didem, (2001), Amerikan Tiyatrosunda Düşler, İzmir: Dokuz Eylül Yayınları.
Vltchek, Andre,(2010), Küresel Terör ve Sömürgeleşme ve Batı Yalanları, çev. Levent Kartal, İstanbul: Bilim Gönül Yayınları.
Walder, Denis, (1984), Athol Fugard, Higher and Further Education Division Macmıllan Publıshers Ltd Houndmills, Basingstoke, Hampshire Rg21 2xs.
Williams, Eric,(1994), Kapitalizm ve Kölelik, Ankara: Dipnot Yayınları.
Yılmaz Şahin, Zennube, (2017), Uwe Tımm’ın Morenga Romanı Örneğinde Alman Edebiyatında Postkolonyalizm, Ankara: Akçağ Yayınları.
Young, Robert J.,(2016), Postkolonyalizm – Tarihsel bir Giriş, çev. Sertaç Sen, Burcu Toksabay, İstanbul: Matbu Yayınları.
Young, Robert,J.,(2000), Beyaz Mitolojiler, çev. Can Yıldız, Ankara: Bağlam Yayınları.
Cogito, (2021), Irkçılığı Görmek, sayı:101, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Kitap-lık, (2016), Güney Afrika, sayı: 186, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Toplumbilim, (2010), Postkolonyal Düşünce Özel Sayısı, sayı: 25, İstanbul: bağlam Yayınları.
Fugard Athol, (1963), Blood Knot and Other Plays including Boesman And Lena and Hello And Goodbye, New York: Theatre Communications Group
Fugard Athol, (1993), Ada, çev. Yücel Erten, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
Fugard Athol, (1993),The Township Plays: No-Good Friday; Nongogo; The Coat; Sizwe Bansi is Dead; The Island, Oxford: OUP Oxford
Fugard Athol, (2000), Port Elizabeth Plays, Oxford Univ Press.
Soyinka ,Wole,(1963), Dance of the Forests, Oxford: Oxford University Press
Soyinka, Wole, (1998), Death and the King's Horseman, Londra: Methuen Drama
Soyinka, Wole, (2007), Collected Plays: Volume 1 (V. 1: A Galaxy Book) (Includes a Dance of the Forests/the Swamp Dwellers/the Strong Breed/the roaD/the Bacchae of Euripides), New York: Oxford University Press, U.S.A.
Soyinka, Wole,(1963), The Trials of Brother Jero and The Strong Breed, New York: Dramatists Play Service, Inc.
Wilson, August, (1986), Fences, New York, Samuel French, Inc.
Wilson, August, (1990), Three Plays, Ma Rainey's Black Bottom, Joe Turner s Come and Gone, Fences, Unıversıty Of Pıttsburgh Press.
Wilson, August, (2007), The Pıano Lesson, New York, Theatre Communications Group, Inc.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
