Türkiye’de Koyun Yetiştiriciliğinin Projeksiyonu: 2022-2031

Yazarlar

Mustafa Özdemir
https://orcid.org/0000-0001-6160-2484
Mehmet Ulaş Çınar

Özet

Bu çalışma, Türkiye'de 2012-2021 yılları arasındaki TÜİK verilerini kullanarak 2022-2031 dönemi için koyun varlığı projeksiyonunu ortaya koymaktadır. Türkiye'de 1980'li yıllarda 50 milyon baş olan koyun varlığı 2009'a kadar düşüş göstermiş, ancak 2005'te başlayan ıslah projeleri ve 2011 sonrasındaki desteklerle yeniden artış trendine girmiştir. 2012 yılında 27,42 milyon olan toplam koyun sayısı, 2021 yılı itibarıyla 41,18 milyon yerli ve 3,99 milyon Merinos olmak üzere toplam 45,17 milyon başa yükselmiştir. Excel "tahmin.ets" formülü ile yapılan analizlere göre, toplam koyun sayısının 2022 yılında 48,36 milyona, 2026 yılında 61,12 milyona ve 2031 yılında ise 77,06 milyon başa ulaşacağı öngörülmektedir. Bu dönemde yerli koyun sayısının 2031'de 58,80 milyon başa, Merinos koyun sayısının ise 8,48 milyon başa çıkması beklenmektedir. Koyun yetiştiriciliği; mera kullanımı, düşük yem maliyeti ve yüksek üreme yeteneğiyle kırsal kalkınma, istihdam ve kırmızı et açığının kapatılmasında kritik bir sosyal ve ekonomik role sahiptir. Sonuç olarak, artan nüfusun taleplerini karşılamak amacıyla yerli genetik kaynaklar korunarak Merinos ve ıslah çalışmalarından daha fazla yararlanılmalı ve birim hayvandan elde edilen verim artırılmalıdır.

This study presents the sheep population projection in Turkey for the 2022-2031 period using TURKSTAT data from 2012-2021. The sheep population in Turkey, which was 50 million heads in the 1980s, declined until 2009 but re-entered an upward trend with breeding projects starting in 2005 and increased support after 2011. The total number of sheep, which was 27.42 million in 2012, increased to 45.17 million heads in 2021, including 41.18 million domestic and 3.99 million Merino sheep. According to analyses conducted with the Excel "tahmin.ets" formula, the total sheep population is projected to reach 48.36 million in 2022, 61.12 million in 2026, and 77.06 million heads in 2031. During this period, the domestic sheep population is expected to rise to 58.80 million heads in 2031, while the Merino sheep population is expected to reach 8.48 million heads. Sheep breeding plays a critical social and economic role in rural development, employment, and bridging the red meat deficit through pasture utilization, low feed costs, and high reproductive capacity. In conclusion, to meet the demands of a growing population, productivity per animal should be increased by utilizing Merino and breeding studies more effectively while preserving domestic genetic resources.

Referanslar

Arıtunca, D., Karabacak, A., 2020. Konya Merkez İlçelerinde Koyunculuk İşletmelerinin Durumu. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi. 9(1):1324.

Çiçek, A., Ayyıldız, M., 2020. “Üretici Şartlarında Sözleşmeli Küçükbaş Hayvancılık Projesinin Tokat İli Açısından Değerlendirilmesi.” Journal of the Institute of Science and Technology, 10(2):1329–37. doi: 10.21597/jist.648672.

Esen, V.K., Elmacı, C., 2021. The Estimation of Live Weight from Body Measurements in Different Meat-Type Lambs. Tarım Bilimleri Dergisi, 27(4):469–75. doi: 10.15832/ankutbd.719037.

Eyduran, E., Keskin, I., Erturk, Y.E., Dag, B., Tatliyer, A., Tirink, C., Aksahan R., Tariq, M., 2016. Prediction of Fleece Weight from Wool Characteristics of Sheep Using Regression Tree Method (Chaid Algorithm). Pakistan Journal of Zoology, 48(4):957–60.

FAO, 2020. Crops and livestock products. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL. Accessed 17.06.2022.

Geß, A., Tolsdorf A., Ko, N., 2022. A Life Cycle Perspective of Lamb Meat Production Systems from Turkey and the EU. Small Ruminant Research, 208(2):106637. doi: 10.1016/j.smallrumres.2022.106637.

Güngör, S., 2021. Halk Elinde Hayvan Islahı Projesi (Akkaraman) Desteklemelerinin Etki Derğerlendirilmesi Niğde İli Örneği. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü.

HAYGEM, 2021. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü. https://www.tarimorman.gov.tr/sgb/Belgeler/SagMenuVeriler/HAYGEM.pdf. Accessed 12.07.2022

Jones, A.K., Jones, D.L., Cross, P., 2014. The Carbon Footprint of Lamb: Sources of Variation and Opportunities for Mitigation. Agricultural Systems, 123:97–107. doi: 10.1016/j.agsy.2013.09.006.

Kaymakçı, M., Engindeniz, S., 2010. Türkiye’de Keçi Yetiştiriciliği: Sorunlar ve Teknik-Ekonomik Çözümler. Ulusal Keçicilik Kongresi, Sy. 1–25.

Köseman, A., Şeker, I., 2015. Current Status of Cattle, Sheep and Goat Breeding in Turkey. Van Veterinary Journal, 26(2):111–17.

Oğuz, C., Özer, H., Yılmaz, R., 2019. Koyunculuk İşletmelerinin Yapısal Özelliklerinin Belirlenmesi: Konya İli Örneği. XI. International Balkan and Near Eastern Social Sciences Congress Series, Sy. 199–208

Öziş Altınçekiç, Ş. 2014. Bursa Ili Koyunculuk İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve Refah Ölçütleri Açısından Değerlendirilmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü.

Semerci, A., Çelik, A.D., 2016. Türkiye’ de Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliğinin Genel Durumu. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2): 182-196.

TÜİK, 2021. Hayvansal Üretim İstatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hayvansal-Uretim-Istatistikleri-Aralik-2021-45593. Accessed 21.06.2022.

Gelecek

23 Ocak 2023

Lisans

Lisans