Atak-S Yerli Yumurtacı Hibritlerde Farklı Yetiştirme Sisteminin Verim Özelliklerine Etkisi
Özet
Bu çalışma, yerli yumurtacı hibrit ATAK-S tavuklarında altlıklı yer ve kafes sistemlerinin verim performansı ile yumurta kalitesi üzerindeki etkilerini 21-58 haftalık üretim döneminde karşılaştırmaktadır. Araştırmada 500 adet civciv kullanılmış; 18. haftadan itibaren tavuklar yer ve 3 katlı kafes sistemlerine 150’şer adet olarak yerleştirilmiştir. %50 cinsel olgunluk yaşı her iki grupta da 144 gün olarak tespit edilmiş; 32. haftadaki canlı ağırlık ise yer sisteminde (1882,47 g) kafes sistemine (1703,41 g) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. 21-58 haftalar arasında yer sistemindeki tavuklar %77,19 yumurta verimi ve 2,44 yemden yararlanma oranı (YYO) gösterirken, kafes sisteminde bu değerler sırasıyla %67,16 ve 3,28 olarak gerçekleşmiştir (P<0,001). Günlük yem tüketiminde gruplar arasında anlamlı bir fark oluşmazken, ortalama yumurta ağırlığı yer sisteminde (59,89 g) kafes sistemine (59,53 g) göre daha yüksek bulunmuştur. Yumurta kalite analizlerinde; ak indeksi, sarı indeksi, şekil indeksi ve Haugh birimi bakımından gruplar arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Buna karşın kabuk ağırlığı (6,55 g), kabuk kalınlığı (0,342 mm) ve kırılma direnci (3,94 kg/cm²) kafes sisteminde daha yüksek tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ATAK-S yerli yumurtacı hibritlerin yetiştirilmesinde altlıklı yer sisteminin verim performansı açısından daha avantajlı olduğu belirlenmiştir.
This study compares the effects of deep-litter floor and cage housing systems on the performance and egg quality of domestic ATAK-S hybrid laying hens during a 38-week production period (weeks 21–58). In the study, 500 chicks were used; from the 18th week onward, 150 hens were assigned to the floor system and 150 to a 3-tier cage system. The age at 50% sexual maturity was determined as 144 days for both groups, while live body weight at week 32 was significantly higher in the floor system (1882.47 g) than in the cage system (1703.41 g). Between weeks 21 and 58, hens in the floor system achieved 77.19% egg production and a feed conversion ratio (FCR) of 2.44, compared to 67.16% egg production and an FCR of 3.28 in the cage system (P<0.001). Although daily feed intake showed no significant difference between groups, average egg weight was higher in the floor system (59.89 g) than in the cage system (59.53 g). Regarding egg quality traits, no significant differences were observed in albumen index, yolk index, shape index, or Haugh unit. However, shell weight (6.55 g), shell thickness (0.342 mm), and breaking strength (3.94 kg/cm²) were higher in the cage system. In conclusion, the deep-litter floor system was found to be more advantageous in terms of yield performance for rearing ATAK-S local commercial layer hybrids.
Referanslar
Akram, M., Shah, A.H., and Khan, M.I., 2000. Effect of Varying Floor Space on Productive Performance of Japanese Quail Breeders Maintained Under Litter Floor and Cage Housing Systems. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 27(4):193-197.
Artan, S., 2015. Köy, Serbest ve Kafes Sistemlerinde Üretilen Yumurtaların Kalite Özellikleri Bakımından Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Ordu, 2015.
Atasoy, F., 2000. Tavuk yetiştiriciliğinde altlığın kullanılması ve önemi. Lalahan Hay Araşt Enst Derg., 40: 90-97.
Ayaz, E., 2019. Tavuklarda Farklı Yetiştirme Sisteminin Verim Özellikleri, Kalite Kriterleri Ve Yumurta Kabuğu Mikrobiyal Yük Bakımından Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Adana.
Cunha, R.G.T.,2007. A Brazilian Perspective of Layer Welfare. World Poultry, 23(6):35-36,
Doğan, H., 2008. Adana ‘ da satışa sunulan yumurtalarda sunuş çeşitliliği ve kalite değişimi üzerine bir çalışma. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Adana.
Durmuş, İ., 2006. Geliştirilmekte Olan Yerli Beyaz Yumurtacı Saf Hatlar Ve Hibritlerinin Verim Özellikleri, Yumurta Kalitesi Ve Kuluçka Sonuçlarının Belirlenmesi’. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Ankara.
Düzgüneş, O., Karazeybek, M., Yüceer, F., Büyükbebeci, İ., Boğa, A.G., Bilici, H., Güneş, M., Murta, N., 1982. Yumurta Verimi Yönünde dış Kaynaklı Ticari Hibritlerle Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde Geliştirilen Yerli Ticari Hibritlerin Özel Sektör Koşullarında Çeşitli Verimler Bakımından Karşılaştırılmaları. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Yayınları No: 22 Ankara.
Dvrak, P., Suchy, P., Strakova, E., Dolezalova, J., 2010. Variation in Egg Yolk Colour in Different Systems of Rearing Laying Hens. ACTAVET. BRNO, 79: S13-S19; doi: 10.2754/avb201079S9S013.
Ekinci, Ö., 2013. Farklı Kafes Yoğunluklarında Barındırılan yumurtacı Tavukların Rasyonlarına Özel Bitkisel Ekstraktlar ve Vitamin İlavesinin Verim, yumurta Kalitesi ve Bazı Kan Parametrelerine Etkileri. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Fen bilimleri Enstitüsü, Zootekni anabilim Dalı, Erzurum.
Erensayın, C., 2000. Bilimsel-Teknik-Pratik Tavukçuluk (yumurta Tavukçulu ğu). Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti, Ankara, Cilt:2, Yayın No:184, 472s.
Friars, G.W., Faairful, R.W., Gavora, J.S., Gowe, R.S. 1978. ‘‘ Egg Solid Yields in Selected and Control strains at Different Ages’’. Processing and Abstracts Worlds’ Poultry Congress Rio De Janerio, 1612-1617.
Gözet, B., 2017, Japon Bıldırcınlarında (Coturnix coturnix Japonica) Farklı Yetiştirme Sistemlerinin Besi Performansı, Karkas ve Et Kalitesine Etkisi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Bitirme Tezi, 2017.
Gregory, N.G., Wilkins L.J., 1990. Eleperuma, S.D., Ballantyne, A.J., Overfield, N.D. Broken Bones İn Domestic Fowls: Effects of Husbundary System And Stunning Method in End-of-Lay Hens.” Br. Poult. Sci., 31: 59-69.
Keeling, L.J., Hughes, Bo, Dun, P., 1994. Performance of Free-Range Laying Hens in A Polythene House and Their Behavior on Range. Farm Building Progress (94) October 1994 ,ss(2l-24).
Mineki, M., Kobayashi, M. 1998. Micro Structural Changes İn Stored Hen Egg Yolk. J. Poultry. Sci. 35:285-294.
Mostert, Be, Bowers, E.H., Van Der Walt, J.C., 1995. Influence of Different Housing Systems on The Performance of Hens of Four Laying Strains. S. Afr. J. Animal, 25(3):80- 86.
Pavlovski, Z., Masic,B., Josipovic,S., Hopic,S., 1992. The Effect of System of Housing on The Laying Performance of Hens in Small Flocks. Biotechnologija U Stocarstvu, Vol. 8, No. 1- 2:57-63.
Performansdergileri, 2020. http://performansdergileri.com/yerli-yumurtaci-hibrit-akbay-h (Erişim tarihi: 17.10.2022).
Sarıca, M., Erensayın, C., 2009. Tavukçuluk Bilimi Yetiştirme, Besleme, Hastalıkları” Ed. Türkoğlu, M., Sarıca, M., Bey Ofset, 3. Basım, Ankara, 588.
Sarıca, M., Erensayın, C., 2014. Tavukçuluk Bilimi, Yumurta Tavuğu Yetiştiriciliği (Ed.Türkoğlu, M., Sarıca, M.) Bey ofset, 4. Basım, Ankara, 293s.
Shields, S., Duncan, I.J.H., 2013. An HSUS report: A Comparison of the welfare of hens in Battery cages and alternative systems.” http://www.humanesociety.org/assets/pdfs/farm/hsus-a-comparison-of-the-welfare-of-hens-in-batterycages-and-alternative-systems.pdf/ 28.04.2013.
Şekeroğlu, A., Sarıca, M., 2005. Serbest Yetiştirme (Free-Range) Sisteminin Beyaz ve Kahverengi Yumurtacı Genotiplerin Yumurta Verim ve Kalitesine Etkisi. Tavukçuluk Araştırma Dergisi 6 (1): 10-16.
Uluocak, N. 1991. Yumurta Büyüklüğü Nelere Bağlıdır. Teknik Tavukçuluk Dergisi, 72: 25-40.
Yiğitoğlu, E., Testik, A., 2008. Atak-S Yumurtacı Tavuk Hibritlerin Çukurova (Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği) Koşullarında Performansının Saptanması’’ Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Cilt: 18-2.
