Okul Öncesi Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması
Özet
Bu çalışma, 18-59 yaş aralığındaki yetişkinlerin okul öncesi eğitime yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir "Okul Öncesi Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği" geliştirmeyi hedeflemektedir. Araştırma, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 227 katılımcı (120 kadın, 106 erkek, 1 belirtmeyen) ile yürütülmüştür. Ölçek geliştirme sürecinde, tutumun bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutlarını kapsayan 47 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş; uzman görüşleri doğrultusunda 46 maddelik 5'li Likert tipi deneme formu hazırlanmıştır. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda KMO katsayısı 0,97 ve Bartlett küresellik testi anlamlı bulunmuştur. Analizler neticesinde binişik ve düşük yük değerine sahip 20 madde elenerek 26 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu tek faktörlü ölçeğin toplam varyansın %64,64'ünü açıkladığı ve faktör yüklerinin 0,70 ile 0,89 arasında değiştiği belirlenmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) bulguları da önerilen tek boyutlu modeli doğrulamış ve uyum indekslerinin (x2/df=1,90, RMSEA=0,06, SRMR=0,03, CFI=0,99, NNFI=0,99) mükemmel ve kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı 0,98 olarak hesaplanmış, madde-toplam korelasyonlarının tamamının 0,30'un üzerinde olduğu görülmüştür. Ölçekten alınabilecek puanlar 26 ile 130 arasında değişmekte olup yüksek puanlar olumlu tutuma işaret etmektedir. Sonuç olarak geliştirilen ölçek, yetişkinlerin okul öncesi eğitime yönelik tutumlarını belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.
This study aims to develop a valid and reliable "Attitude Scale Towards Preschool Education" to measure the attitudes of adults aged 18–59 toward preschool education. Conducted with 227 participants (120 female, 106 male, 1 unspecified) selected via purposeful sampling, the study initially generated an item pool of 47 items encompassing the cognitive, affective, and behavioral dimensions of attitude; based on expert panel evaluations, a 46-item draft form with a 5-point Likert scale was prepared. Exploratory Factor Analysis (EFA) revealed a KMO coefficient of 0.97 and a statistically significant Bartlett's test of sphericity. After eliminating 20 cross-loading or low-loading items, a unidimensional scale consisting of 26 items was obtained, which explained 64.64% of the total variance with factor loadings ranging from 0.70 to 0.89. Confirmatory Factor Analysis (CFA) supported the unidimensional structure, displaying good to excellent goodness-of-fit indices (x2/df = 1.90, RMSEA = 0.06, SRMR = 0.03, CFI = 0.99, NNFI = 0.99). The Cronbach's alpha internal consistency coefficient of the scale was calculated as 0.98, and all item-total correlations exceeded 0.30. Total scores on the scale range from 26 to 130, with higher scores reflecting more positive attitudes toward preschool education. In conclusion, the developed scale is a valid and reliable measurement tool for assessing adults' attitudes toward preschool education.
Referanslar
Breckler, S. J. (1984). Empirical validation of affect, behavior, and cognition as distinct components of attitude. Journal of Personality and Social Psychology, 47(6), 1191.
Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: Guilford.
Büyüköztürk, Ş., Çokluk Bökeoğlu, Ö & Şekercioğlu, G. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara, Pegem Akademi.
Bulut, B., Ulu, H., & Kan, A. (2015). Multimodal literacy scale: a study of validity and reliability. Eurasian Journal of Educational Research, 61, 45-60.
Çağdaş, A ve Seçer, Z. 2006. Anne-Baba Eğitimi. Kök Yayıncılık, 2. Baskı, Ankara.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: spss ve lisrel uygulamaları. Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara.
Field, A. (2005). Discovering statistics using SPSS (2nd ed.). London: Sage.
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Chicago: SSI Scientific Software International Inc.
Kağıtçıbaşı, Ç. (1988). İnsan ve insanlar. Evrim Basım Yayım Dağıtım.
Kan, A. & Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2).
Kilic Cakmak, E., Cebi, A., & Kan, A. (2014). Developing a" social presence scale" for e-learning environments. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(2), 764-768.
Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). New York: Guilford Press.
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
Koçyiğit, S. (2014). Çocukların bakış açısıyla okul öncesi eğitim. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 203-214.
Milli Eğitim Bakanlığı (2005). Milli eğitim istatistikleri 2004-2005. Ankara: Devlet Kitapları Basımevi.
Milli Eğitim Bakanlığı (2016). Millî Eğitim İstatistikleri, Örgün Eğitim 2015/'16. Erişim tarihi: 21.05.2017.http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_03/18024009_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2015_2016.pdf. ISBN 978-975-11-3982-5.
Öztürk, Ş., Şahin, Ş., & Mercan, E. (2010). Üniversite öğrencilerinin okul öncesi eğitime ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 175-186.
Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel.
TÜSİAD (2005). Doğru başlangıç: Türkiye’de okul öncesi eğitim. İstanbul: Graphis Matbaa.
Yılmaz, N. (2003). Erken çocuklukta gelişim ve eğitimde yeni yaklaşımlar. Türkiye’de Okulöncesi Eğitim içinde, (Ed. M. Sevinç). İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
