Türkiye, Kanada ve Amerika Fen Öğretimi Programlarının Farklı Boyutlar Açısından Ele Alınması
Özet
Bu nitel araştırmada, Türkiye 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (3-8. sınıflar) ile Kanada (Ontario ve British Columbia eyaletleri) ve Amerika Birleşik Devletleri’nin (California, Arizona ve Florida eyaletleri) fen öğretim programları; temel boyutlar, genel hedefler, içerik, öğrenme-öğretme yaklaşımları ve ölçme-değerlendirme yöntemleri bakımından doküman analizi yöntemi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, her üç ülkenin de fen öğretiminde fen okuryazarı bireyler yetiştirme vizyonunu benimsediği; 21. yüzyıl becerileri, FeTeMM (STEM) entegrasyonu, yapılandırmacı felsefe ve araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımlarını temele aldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, PISA ve TIMSS gibi uluslararası sınav sonuçları ile toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda öğretim programlarının revize edildiği; sınıf içi öğretmen ve öğrenci rollerinin, aktif öğrenme süreçlerinin ve sürece dayalı alternatif değerlendirme yaklaşımlarının önemli ölçüde benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Programlar arasındaki temel farklılıklar incelendiğinde ise Türkiye’de 3-8. sınıfları kapsayan tek bir öğretim programı dokümanı bulunurken, Amerika ve Kanada’da eğitim sürecinin okul öncesi dönemden başlatıldığı ve eyalet bazlı ayrı dokümanlar şeklinde yapılandırıldığı görülmüştür. Ayrıca Amerika programlarında bilimin doğası ile analiz, sentez ve değerlendirme gibi üst düzey bilişsel becerilere daha fazla vurgu yapıldığı ortaya konulmuştur. Araştırma sonucunda, fen okuryazarlığı vizyonunun nitelikli biçimde uygulanabilmesi amacıyla öğretmenlerin profesyonel gelişimlerinin desteklenmesi, öğretim programlarının güncellenmesi ve ülke genelinde bilimsel süreç becerilerini ölçecek standart değerlendirme araçlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
In this qualitative research, Turkey's 2018 Science Curriculum (Grades 3-8) was compared with the science curricula of Canada (Ontario and British Columbia provinces) and the United States (California, Arizona, and Florida states) in terms of basic dimensions, general objectives, content, learning-teaching approaches, and assessment-evaluation methods using the document analysis method. In line with the findings obtained, it was determined that all three countries adopted the vision of raising scientifically literate individuals in science education, basing their curricula on 21st-century skills, STEM integration, constructivist philosophy, and inquiry-based learning approaches. Furthermore, it was identified that curricula were revised in accordance with international exam results such as PISA and TIMSS as well as societal needs, showing significant similarities in classroom teacher and student roles, active learning processes, and process-oriented alternative assessment approaches. When examining the fundamental differences between the programs, Turkey has a single curriculum document covering grades 3-8, whereas in the United States and Canada, the education process begins in early childhood and is structured as separate state-based documents. Additionally, it was revealed that American curricula place greater emphasis on the nature of science and higher-order cognitive skills such as analysis, synthesis, and evaluation. Consequently, the study suggests supporting teachers' professional development, updating curricula, and developing standardized assessment tools nationwide to measure scientific process skills so that the vision of scientific literacy can be implemented effectively.
Referanslar
Aikenhead, G. S. (2006). Science education for everyday life: Evidence-based practice. Teachers College Press.
Arizona Eyaleti Fen Öğretim Programı. Science Standard Articulated by Grade Level Grade Kindergarten-8. https://www.azed.gov/standards-practices Web adresinden 07. 11. 2022 tarihinde edinilmiştir.
Akgündüz, D. & Ertepınar, H. (Ed). (2015). STEM eğitimi Türkiye raporu: Günün modası mı yoksa gereksinim mi? Aydın Üniversitesi, İstanbul, Türkiye. http://www.aydin.edu.tr/belgeler/IAUSTEM-Egitimi-Turkiye-Raporu2015.pdf adresinden 30.10.2022 tarihinde edinilmiştir
Ayas, A., Çepni, S., Akdeniz, A. R., Özmen, H., Yiğit, N. & Ayvacı, H. Ş. (2016). Kuramdan Uygulamaya Fen ve Teknoloji Öğretimi. (Ed. S. Çepni), (16. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
British Columbia. Ministry of Education. Science K to 7: Integrated resource package 2005. https://www2.gov.bc.ca/gov/content/home Web adresinden 28. 10. 2022 tarihinde edinilmiştir.
California Eyaleti Fen Öğretim Programı. Science Framework for California Public Schools Kindergarten Through Grade Twelve with New Criteria for Instructional Materials https://www.cde.ca.gov/ci/sc/cf/ Web adresinden 28. 10. 2022 tarihinde edinilmiştir.
Cangüven, H. D., Oya, Ö. Z., & Sürmeli, H. (2017). Türkiye Hong Kong fen eğitimi karşılaştırılması. International Journal of Eurasian Education and Culture, 2(2), 21-41.
Çalık, M., & Coll, R. K. (2012). Investigating socioscientific issues via scientific habits of mind: Development and validation of the scientific habits of mind survey. International Journal of Science Education, 34(12), 1909-1930.
Çalık, M., & Eames, C. (2012). The significance of national context: A comparison of environmental education in Turkey and New Zealand. Asia Pacific Education Researcher, 21(3), 423-433.
Er, K. O., & Atıcı, S. (2016). Finlandiya ve Türkiye kimya dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1).
Erdoğan, İ. (2006). Avrupa Birliği ve Karşılaştırmalı Eğitim. http://www.irfanerdogan.com.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=88 &Itemid=135 Web adresinden 27. 10. 2022 tarihinde edinilmiştir.
Erdoğan, Y. (2019). Türkiye’nin (2018) Fen Bilimleri dersi öğretim programı ile Japonya’nın (2008) Fen dersi öğretim programlarının karşılaştırılması Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi.
Eş, H. & Sarıkaya, M. (2010). Türkiye ve İrlanda fen öğretimi programlarının karşılaştırılması. İlköğretim Online, 9(3), 1092-1105.
Eş, H., Sarıkaya, M., Taşkın Ekici, F. & Ekici, E. (2010). Türkiye MEB ve Ontario (Kanada) Eyaleti fen ve teknoloji dersi öğretim programlarının karşılaştırılarak değerlendirilmesi. E Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 1C0148, 5, (2), 567- 583.
Florida Eyaleti Fen Öğretim Programı. Science Lessons Learned Grade 5-11 https://www.floridastudents.org/#7|0|0|0 Web adresinden 27. 10. 2022 tarihinde edinilmiştir.
Gözüm, A. İ. C. (2013). Türkiye ve İsveç fen öğretimi programlarının karşılaştırılması. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 17-52.
Güven, İ. & Gürdal, A. (2011). Türkiye ile Kanada fen eğitiminin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Türk Fen Eğitim Dergisi-TUFED, 8(4).
Karalı, Y., Palancıoğlu, Ö. V. & Aydemir, H. (2021). Türkiye ve Singapur ilkokul fen bilimleri öğretim programlarının karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 866-888.
Karaer, G. (2016). İlköğretim fen bilimleri öğretim programlarının karşılaştırmalı incelenmesi: Türkiye ve Estonya örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 1(1), 55-76.
Lederman, N. G. (1992). Students’ and Teachers’ Conceptions about the Nature of Science: A Review of the Research. Journal of Research in Science Teaching, 29, 331–359.
McComas, W. F., Clough, M. P. & Almazroa, H. (2000). The Role and Character of The Nature of Science in Science Education. W. F. McComas (Ed.), The Nature of Science in Science Education: Rationales and Strategies, s. 3-39. The Netherlands: Kluwer Academic.
MEB (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (6, 7 ve 8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB Yayınevi.
MEB (2013). İlköğretim Kurumları (İlkokullar ve Ortaokullar) Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: MEB Yayınevi.
MEB (2018). İlköğretim Kurumları (İlkokullar ve Ortaokullar) Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: MEB Yayınevi.
National Research Council [NRC] (2012). A framework for K–12 science education: Practices, crosscutting concepts, and coreideas. Washington DC: The National Academic Press.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. SAGE Publishing.
Penprase, B. E. (2020). STEM Education for the 21st Century. Springer Nature.
Powell, N. W., Cleveland, R., Thompson, S., & Forde, T. (2012). Using multi-instructional teaching and technology-supported active learning strategies to enhance student engagement. Educational Leadership and Policy Studies Faculty and Staff Research.
Taşar, M. F. & Karaçam, S. (2008). T.C. 6-8. sınıflar fen ve teknoloji dersi öğretim programının ABD Massachusetts eyaleti bilim ve teknoloji/mühendislik dersi öğretim programı ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 179.
The Ontario Curriculum Grades 1-8: Science and Technology. https://www.dcp.edu.gov.on.ca/en/curriculum/science-technology/context adresinden 27. 10. 2022 tarihinde edinilmiştir.
Topaloğlu, M. Y., & Kıyıcı, F. B. (2015). Fen bilimleri programlarının karşılaştırılması: Türkiye ve Avustralya. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(2), 344-363.
Tytler, R., Osborne, J., Williams, G., Tytler, K., & Cripps Clark, J. (2008). Opening up pathways: Engagement in STEM across the primary-secondary school transition. Canberra, Australia: Australian Department of Education, Employment and Workplace Relations.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. Basım) Ankara: Seçkin Yayıncılık.
