Tip 1 Diyabet

Yazarlar

Çağrı Çövener Özçelik
https://orcid.org/0000-0002-7912-4553

Özet

Tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten beta hücrelerini tahrip etmesi sonucu gelişen, çocukluk ve ergenlik çağında sık görülen kronik bir hastalıktır. İnsülin eksikliği nedeniyle glukoz enerjiye çevrilemez ve kan şekeri yükselir; bu durum aşırı susama, sık idrara çıkma, kilo kaybı ve yorgunluk gibi belirtilerle kendini gösterir. Tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen diyabetik ketoasidoz (DKA) tablosu gelişebilir. Hastalığın yönetiminde günlük insülin tedavisi, düzenli kan şekeri takibi ve karbonhidrat ayarlaması hayati önem taşır. Çocuklar zamanlarının çoğunu okulda geçirdiklerinden, bireyselleştirilmiş okul diyabet planlarının yapılması, en az iki okul personelinin eğitilmesi ve ani gelişebilen hipoglisemi ile hiperglisemi gibi akut komplikasyonlara doğru müdahale edilmesi kritik öneme sahiptir. Türkiye'de "Okullarda Diyabet Eğitim Programı" ile farkındalık oluşturulması ve bakımların güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Diyabetli çocukların akran baskısından korunması, sınavlar ve fiziksel aktiviteler sırasında desteklenmesi gerekir. Sonuç olarak, doğru bir tıbbi ve psikososyal yönetim planıyla diyabetli çocukların eğitim hayatlarına eksiksiz katılmaları ve mutlu bir yaşam sürdürmeleri mümkündür.

Type 1 diabetes is a chronic illness frequently diagnosed in children and adolescents, characterized by the immune system's destruction of insulin-producing beta cells in the pancreas. The lack of insulin prevents glucose metabolism, leading to elevated blood sugar levels and causing symptoms such as excessive thirst, frequent urination, weight loss, and fatigue. Untreated cases can rapidly progress to diabetic ketoasidoz (DKA), which presents severe health risks. Effective management requires daily insulin therapy, regular blood glucose monitoring, and precise carbohydrate counting. Since children spend a significant portion of their day at school, developing individualized school diabetes management plans, training at least two staff members, and properly managing acute complications like hypoglycemia and hyperglycemia are critical. In Turkey, the "Diabetes Program at School" aims to increase early diagnosis awareness and enhance care standards. Diabetic students should be supported against peer pressure, and receive necessary accommodations during exams and physical education. Ultimately, with comprehensive medical and psychosocial support, children with type 1 diabetes can fully engage in all school activities and maintain a high quality of life.

Referanslar

Donoghue EA, Craft CA.Quick Reference Sheets. ManagingChronicHealthNeeds in Child Careand Schools American Academy of Pediatrics; 2019. p. 111-4.

International DiabetesFederation. Type 1 Diabetes (https://www.idf.org/aboutdiabetes/type-1-diabetes.html. Erişim tarihi: 30.09.2022)

Haller MJ, Atkinson MA, Schatz D. Type 1 diabetesmellitus: etiology, presentation, andmanagement. Pediatr Clin North Am. 2005;52(6):1553-78.

Bratina N, Forsander G, Annan F, Wysocki T, Pierce J, Calliari LE, et al. ISPAD ClinicalPracticeConsensusGuidelines 2018: Management andsupport of childrenandadolescentswithtype 1 diabetes in school. Pediatr Diabetes. 2018;19 Suppl 27:287-301.

Gregory GA, Robinson TIG, Linklater SE, Wang F, Colagiuri S, de Beaufort C, et al. Global incidence, prevalence, andmortality of type 1 diabetes in 2021 withprojectionto 2040: a modellingstudy. LancetDiabetesEndocrinol. 2022;10(10):741-60.

Gallagher KAS, Hilliard ME. Type 1 andType 2 Diabetes. In: Dempsey J, Barton AK, Dempsey AG, Chapman S, Dempsey AG, editors. PediatricHealthConditions in Schools: A Clinician's Guide forWorkingwithChildren, Families, andEducators: Oxford UniversityPress; 2019. p. 343-60.

T.C Milli Eğitim Bakanlığı. Okullarda Diyabet (https://okulsagligi.meb.gov.tr/www/okullarda-diyabet-programi/icerik/19. Erişim tarihi: 30.09.2022)

Rubin AL. Adjustingto School, Work, andOtherActivities. Type 1 DiabetesforDummies: Wiley Publisher; 2008. p. 239-43.

Fox C, Kilvert A. Diabetes in theyoung. Type 1 DiabetesAnswers at YourFingertips. 6 ed: EBSCO Publishing; 2008.

Hanas R. SocialIssues. Type 1 Diabetes in Children, AdolescentsandYoungChildren EBSCO publishing; 2004. p. 281-3.

Çocuk Endorkinoloji ve Diyabet Derneği Diyabet Çalışma Grubu. Okulda Diyabet Programı (https://okuldadiyabet.com/uploads/content/5cefd632a681b-1559221810.pdf.Erişim tarihi: 30.09.2022)

Yayınlanan

5 Aralık 2022

Lisans

Lisans