2017-2022 Yılları Arasında Kimya Eğitimi Alanında Türkiye’de Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi .

Yazarlar

Nevin Kozcu Çakır
https://orcid.org/0000-0002-7538-7882
Burcu Şenler

Özet

Bu çalışma, 2017-2022 yılları arasında Türkiye’de kimya eğitimi alanında YÖK Tez Merkezi'nden elde edilerek tamamlanan 101 izinli lisansüstü tezi (87 yüksek lisans, 14 doktora) genel özellikler, konu, araştırma yöntemi ve deseni, örneklem kitle ve büyüklüğü, veri toplama araçları ile veri analiz yöntemleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Yayın sınıflama formu ve içerik analizi kullanılarak yürütülen araştırmada, incelenen tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde (%86,1), Türkçe dilinde (%94,1) yazıldığı ve en fazla tezin 2019 yılında (%28,7) üretildiği belirlenmiştir. Konu dağılımı bakımından tezlerin en çok öğretmen adayları ve öğretmenlerin eğitimine (%23,29), en az ise ölçme aracı geliştirmeye (%6,16) odaklandığı görülmüştür. Yöntem olarak en fazla karma yöntemin (%38,6) tercih edildiği tespit edilmiş; desen açısından nicel araştırmalarda yarı deneysel, nitel araştırmalarda durum çalışması, karma yöntemli çalışmalarda ise çeşitleme deseninin öne çıktığı saptanmıştır. Örneklem grubunda ağırlıklı olarak lise öğrencilerinin (%37,61) ve 31-100 kişilik örneklem büyüklüklerinin (%35,79) yer aldığı belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak en çok başarı ve performans testleri (%28,00) kullanılırken, veri analizinde ise en fazla frekans ve yüzde (%22,09) gibi betimsel istatistikler uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, alanda karma araştırma yöntemlerine doğru belirgin bir yönelim olduğunu gösterirken, ilerleyen çalışmalarda veri zenginliğini artırmak amacıyla alternatif değerlendirme araçları ile daha farklı analiz yöntemlerinin kullanılması önerilmektedir.

This study aims to examine 101 permitted graduate theses (87 master's, 14 doctoral) completed in the field of chemistry education in Turkey between 2017 and 2022, retrieved from the YÖK Thesis Center, in terms of general characteristics, topic, research method and design, sample target group and size, data collection instruments, and data analysis methods. In the research conducted using a publication classification form and content analysis, it was determined that the majority of the examined theses were at the master's level (86.1%), written in Turkish (94.1%), and the highest number of theses were produced in 2019 (28.7%). Regarding subject distribution, the theses focused mostly on the education of pre-service and in-service teachers (23.29%), and least on developing measurement instruments (6.16%). In terms of methodology, mixed methods were found to be the most preferred (38.6%); as for designs, quasi-experimental in quantitative research, case study in qualitative research, and triangulation design in mixed-methods research stood out. High school students (37.61%) and sample sizes of 31–100 participants (35.79%) predominated in the sample groups. While achievement and performance tests (28.00%) were most frequently used as data collection instruments, descriptive statistics such as frequency and percentage (22.09%) were predominantly applied in data analysis. The findings indicate a clear trend toward mixed research methods in the field, while suggesting the use of alternative assessment tools and more diverse analysis methods in future studies to enhance data richness.

Referanslar

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). New York, NY: Routledge.

Ekiz-Kıran, B. & Uzunbaz, D. (2021). Kimya öğretmen eğitimi alanındaki lisansüstü tezlerin içerik analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 765-790. doi:10.33711/yyuefd.1029193

Kornhauser, A. (1979). Trends in research in chemical education. European Journal of Science Education, 1(1), 21–50. doi:10.1080/0140528790010104.

Sarı, Ş., N. (2011). Türkiye’de kimya eğitimi alanında 2000-2010 yılları arasında yazılmış yüksek lisans tezlerinin içerik analizi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sozbilir, M., Akilli, M., Yasar, M. D., & Dede, H. (2016). Development of chemistry education research (CER) in Turkey: A comparison of CER papers with international research. In Science Education Research and Practice in Asia (pp. 289-317). Springer, Singapore.

Sözbilir, M., Kutu, H. & Yaşar, M.D. (2013). Türkiye’de kimya eğitimi araştırmalarının durumu ve eğilimler. M. Sözbilir (Ed). Türkiye’de kimya eğitimi içinde (ss. 175-204). İstanbul: Türkiye Kimya Derneği Yayın No: 22.

Sözbilir, M., Kutu, H., & Yaşar, M. D. (2011). Dünyada ve Türkiye’de kimya eğitimi araştırmalarının durumu. II. Ulusal Kimya Eğitimi Kongresi, Erzurum.

Sözbilir, M., Kutu, H., Yaşar, M. D., & Arpacık, Ö. (2010). Dünyada ve Türkiye’de kimya eğitimi araştırmalarında genel eğilimler. IX. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, İzmir.

Tatar, E., Orğan, D. (2010). 2001-2010 Yılları arasında kimya eğitimi araştırmaları için bir içerik analizi. Dokuzuncu Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, İzmir.

Teo, T. W., Goh, M. T., & Yeo, L. W. (2014). Chemistry education research trends: 2004–2013. Chemistry Education Research and Practice, 15(4), 470-487.

Ulutaş, B., Üner, S., Oluk, N., Çelik, A., & Akkuş, H. (2015). Türkiye’deki kimya eğitimi makalelerinin incelenmesi: 2000-2013. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 141-160.

Uzunbaz, D. (2019). Türkiye’de 2006-2017 yılları arasında kimya öğretmen eğitimi alanında yayınlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerinin içerik analizi. (Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.

Gelecek

27 Ocak 2023

Lisans

Lisans